نگاهي به انتخابات رژيم صهيونيستي

نوشته: ابراهيم محسن المدهون

چند هفته پس از انتخابات فلسطين که پيروزي گسترده جنبش حماس و تغيير جدي در نقشه سياسي فلسطين را در پي داشت، انتخابات پارلماني در رژيم صهيونيستي برگزار شد. از آنجا که اين انتخابات از ويژگي هاي خاصي برخوردار بود، از نظر ناظران اهميت ويزه اي داشت.

با به قدرت رسيدن حماس در تشکيلات خودگردان فلسطين و به دست گرفتن قوه اجرايي و قانونگذاي در اين تشکيلات از سوي حماس، انتخابات اخير پارلماني رژيم صهيونيستي نيز ابعاد جديدي به آينده منازعه فلسطين بخشيده است، زيرا نتايج انتخابات "اسرائيل" به مثابه انقلابي در سياست هاي اين رژيم به شمار مي آيد. اين انقلاب با پديدار شدن حزب و افکار و برنامه هاي جديدي که در عرصه سياسي رژيم صهيونيستي بي سابقه تلقي مي شود، به وجود آمده است.

انتخابات اخير رژيم صهيونيستي چند ويژگي داشت که عبارتند از:

* ظهور حزب کاديما و مشارکت اين حزب در انتخابات "اسرائيل" براي اولين بار و پيروزي آن و کسب 28 کرسي.

* جدايي شارون از ليکود و ترک اين حزب و مواجه شدن ليکود با مشکلات ايدئولوژيک و تمايل به تندروي بيشتر به ويژه که اين حزب از سال 1977 تاکنون در رأس احزاب صهيونيستي و قدرت در اين رژيم قرار گرفته بود.

* مشارکت حزب کار در انتخابات با رهبري يک صهيونيست شرقي تبار و جوان و تاثيرگذار به نام عامير پرتز که توانسته است موقعيت حزب کار را در زلزله اي که حزب کاديما در عرصه سياسي رژيم صهيونيستي به وجود آورده است، حفظ کند و همزمان کنار رفتن افراد مؤثري مانند شيمون پرز از اين حزب، تاثيري بر قدرت آن نداشته باشد.

* انتخابات در رژيم صهيونيستي پس از انقلاب سياسي در عرصه فلسطين با پيروزي حماس در انتخابات پارلماني فلسطين، برگزار شد.

* شارون به عنوان بنيانگذار کاديما و اصلي ترين تصميم گير برهه کنوني در رژيم صهيونيستي و صاحب طرح جدايي يکجانبه که سرمايه حزب کاديما نيز به شمار مي رود، از عرصه سياسي رژيم صهيونيستي کنار رفته است.

در انتخابات پارلماني رژيم صهيونيستي حدود 30 فهرست شرکت کردند که در اين ميان حزب جديد کاديما شانس پيروزي بيشتري داشت و نظرسنجي ها از احتمال کسب کرسي هاي زياد به وسيله اين حزب خبر مي دادند که البته با سکته شارون، اين احتمال روند نزولي پيدا کرد.

در ادامه به بررسي وضعيت مهم ترين فهرست هاي شرکت کننده در انتخابات "اسرائيل" مي پردازيم و به شمار کرسي هاي کسب شده از سوي هر يک از آنها اشاره مي کنيم:

1. حزب کاديم

اين حزب به صورت رسمي در ماه نوامبر سال گذشته ميلادي (2005) و پس از آنکه شارون سياست جدايي يکجانبه را در پيش گرفت، تاسيس شد. شارون با پيگيري اين سياست بارها با خطر از دست دادن رهبري حزب ليکود مواجه شده بود و اين خطر از جانب جناح تندرو اين حزب به رهبري نتانياهو که با اجراي طرح جدايي يکجانبه در نوار غزه مخالف بود، ايجاد شد. شارون مي دانست که حتي در صورت پيروزي باز هم از خطرات موجود نخواهد جست و بايد با جريان نافرمان قدرتمند در حزب ليکود مقابله کند که اين امر مي توانست جايگاه و سياست هاي آينده او را به خطر اندازد. اين خطر به ويژه با پيروزي عامير پرتز رئيس اتحاديه هاي عمومي "هستدروت" در رقابت بر سر کسب رهبري حزب کار بيشتر شده بود، زيرا پيروزي پرتز تاثير زيادي بر تحولات سياسي "اسرائيل" گذاشت و نظرسنجي ها از افزايش شانس و قدرت حزب کار خبر مي داد.

در اين ميان ظهور حزب کاديما ناظران زيادي را متعجب ساخت، زيرا اين حزب به محض تأسيس در رأس احزاب صهيونيستي قرار گرفت. شارون رهبري اين حزب را تا زماني که دچار سکته شد در دست داشت و با سکته شارون رهبري حزب تازه تاسيس به ايهود اولمرت سپرده شد. او در آن زمان کفيل نخست وزيري رژيم صهيونيستي نيز بود.

بزرگ ترين حزبي که از تأسيس حزب کاديما زيان فراوان ديد حزب ليکود بود، زيرا اکثريت شخصيت هاي مؤثر و برجسته اين حزب به کاديما پيوستند و از سوي ديگر هم گروهي از رهبران حزب کار مانند شيمون پرز و حاييم رامون و داليا ايتسک نيز به حزب جديد آمدند و شمار زيادي از شخصيت هاي تندروي راستگرا و سران امنيتي و اطلاعاتي رژيم صهيونيستي در حزب کاديما گرد هم آمدند. ايهود اولمرت نفر اول فهرست کاديما است و پس از وي شيمون پرز و تسيبي ليوني و مئير شطريت (يهودي شرقي تبار) و آوي ديختر قرار دارند. (1)

نظرسنجي ها از کسب 38 کرسي به وسيله اين حزب خبر مي دادند، اما نتايج انتخابات نشان داد که اين حزب تنها 28 کرسي از 120 کرسي پارلماني را از آن خود کرده است. با اين وجود هنوز در صدر احزاب صهيونيستي قرار دارد.

2. حزب کار

اين حزب، مؤسس رژيم صهيونيستي به شمار مي آيد و در گذشته با سه نام در عرصه سياسي رژيم صهيونيستي فعاليت کرده است که عبارتند از: مباي، معراخ و کار. اين حزب در طول بيست و نه سال نخست از زمان تأسيس رژيم صهيونيستي، رهبري اين رژيم را در دست داشت تا آنکه در سال 1977 قدرت را از دست داد ( و ليکود قدرت را به دست گرفت) و تا سال 1984 از دايره قدرت خارج بود و پس از آن به صورت مشترک با حزب ليکود قدرت را در اختيار گرفت و در سال 1992 و سال 1999، دو بار پيروز انتخابات شد.

اين حزب در گذشته پرچم سوسياليزم جهاني را بر مي افراشت و به سبب شرايط ابتدايي تأسيس رژيم صهيونيستي طرح تأسيس "دولت رفاه" را مطرح کرد، اما در سال هاي دهه نود سياست اقتصادي بازار آزاد را برگزيد.

کابينه هاي رژيم صهيونيستي به رهبري اين حزب، بزرگ ترين جنگ هاي اين رژيم را سبب شده اند. اين حزب در توسعه مطامع رژيم صهيونيستي نيز نقش اساسي داشت و از جنگ عليه لبنان در سال 1982 نيز ـ در حالي که در جناح مخالف قرار داشت ـ حمايت کرد، اما در سال 1993م. با سازمان آزاديبخش توافق "اسلو" را به امضا رساند.

اين حزب با ضربه هاي سختي نيز مواجه شده است که مهم ترين آن در سال 2003 رخ داد و در انتخابات آن سال قدرت اين حزب به نصف قدرت حزب ليکود در پارلمان کاهش يافت.

به رغم آنکه پرتز به رياست اين حزب انتخاب شده است و نظرسنجي ها نيز نشان دادند که قدرت اين حزب 40 درصد افزايش يافته است، اما در تازه ترين نظرسنجي ها پيش از برگزاري انتخابات، شانس حزب کار کسب 20 کرسي بود که عملا نيز همين امر تحقق يافت و اين به معناي حفظ قدرت پيشين حزب است که در عمل نشان دهنده شکست سياست هاي حزب کار است.

رهبري فهرست انتخاباتي اين حزب را عامير پرتز بر عهده دارد و پس از وي نام اسحاق هرتزوگ، اوير بينيس ـ باز، اويشاي براورمن، يولي تامير و عامي ايلون قرار دارد.

3. ليکود

نام سابق اين حزب حيروت است که يک حزب راستگرا به شمار مي رود و در سال 1977 به قدرت رسيد. اين حزب در انتخابات سال 1977 با رقابت با حزب کار و کنار زدن اين حزب از قدرت، تغيير زيادي در عرصه سياسي رژيم صهيونيستي به وجود آورد. همين حزب توافق مشهور کمپ ديويد را با مصر امضا کرد و از معروف ترين رهبران اين حزب که بر "اسرائيل" حکم رانده اند مي توان به مناخيم بيگن، اسحاق شامير، شارون و نتانياهو اشاره کرد که نتانياهو در انتخابات اخير رهبري حزب ليکود را بر عهده داشته است.

پس از آنکه شارون قدرت را در اين حزب به دست گرفت، قدرت عمومي حزب نيز در جامعه صهيونيستي افزايش يافت، اما شارون با جدايي از اين حزب، ضربه اي مهلک بر پيکر آن وارد کرد و اين ضربه موجب شکست حزب در رقابت هاي انتخاباتي و کسب تنها 11 کرسي پارلماني توسط اين حزب شد.

رياست فهرست انتخاباتي اين حزب را نتانياهو بر عهده دارد و سلوان شالوم و موشه کحلون و گلعاد اردان و گدعون ساعر نيز در رديف هاي بعدي قرار دارند.

4. حزب شاس

اين حزب يهودي مذهبي به يهوديان شرقي تبار (آناني که از مشرق زمين به "اسرائيل" رفته اند) اختصاص دارد. عوفاديا يوسف رهبر معنوي اين حزب به شمار مي آيد. اين حزب هم اکنون 11 کرسي در پارلمان رژيم صهيونيستي در اختيار دارد و نظرسنجي ها نيز حکايت از کسب حدود 9 تا 11 کرسي به وسيله اين حزب دارند. اين حزب تنها حزب از ميان احزابي است که احتمالا در دوره آينده مي تواند قدرت خود در پارلمان را همچنان حفظ کند.

اين حزب که نخستين بار در سال 1984 اعلام موجوديت کرد، آمادگي پيوستن به هر کابينه اي را که در "اسرائيل" تشکيل مي شود، دارد. اين حزب در کابينه هايي به رهبري ليکود تندرو و راستگرا و نيز کابينه هاي احزاب چپگرا مانند کار و ميرتز عضويت داشته است، زيرا در اصل فقط به فکر هواداران خود است که بيشتر آنان در محله هاي فقير نشين يهوديان شرقي تبار زندگي مي کنند. اين حزب خود را با هر نوع فضاي سياسي وفق مي دهد با اين وصف که تمايل بيشتري به همکاري با احزاب راستگراي صهيونيست دارد.

خاخام يوسف در طول 13 سال گذشته ده ها فتواي مذهبي صادر کرده است که هر يک از آنان با فتواي ديگر تناقض بسيار داشته است. بيشتر تناقضات فتواهاي عوفاديا يوسف درباره عقب نشيني از مناطق اشغالي 1967 بوده است. هم اکنون ايلي يشاي رئيس فهرست انتخاباتي اين حزب است وپس از وي اسحاق کوهين و آمنون کوهين و مشولم نهاري در رديف هاي بعدي قرار دارند.

5. حزب "اسرائيل خانه ما"

افيگدور ليبرمن از افراطي ترين صهيونيست هاي ساکن رژيم صهيونيستي رهبر اين حزب

است. او از سياست هاي تندروانه، نژادپرستانه و راستگرايانه شديدي عليه عرب ها حمايت مي کند. اين حزب حامي اخراج عرب ها و کوچاندن آنان از اراضي اشغالي است، اما ليبرمن در سال گذشته طرح جديدي مطرح کرد که بر اساس آن مرزهاي جديد "اسرائيل" با کرانه باختري ترسيم مي شود. بر اساس اين طرح، منطقه "مثلث" در شمال تا مرکز کرانه باختري به فلسطينيان داده مي شود و در مقابل "اسرائيل" همه شهرک هاي اشغالي موجود در کرانه باختري را به خود ضميمه مي کند. هدف از اين طرح، حفظ مساحت بيشتري از زمين هاي کرانه باختري و در مقابل کاستن از شمار عرب هاي ساکن اراضي اشغالي 1948 است و به اين وسيله فلسطينيان در اراضي بسيار اندک که قابليت توسعه را نداشته باشد، محصور مي شوند.

عمده حاميان اين حزب از ميان يهوديان روسي تباري است که به تازگي به فلسطين اشغالي مهاجرت کرده اند، زيرا اين يهوديان نماينده اي از ميان خود ندارند تا در انتخابات شرکت کند. اين حزب همچنين از حمايت جريان هاي تندرو راستگرا در رژيم صهيونيستي بهره مند است.

بنابر پيش بيني ها، احتمالا اين حزب 7 تا 10 کرسي را در انتخابات جديد پارلماني رژيم صهيونيستي به دست مي آورد که بيش از نيمي از آنها از مهاجران جديد هستند. اين حزب هم اکنون چهار نماينده در پارلمان صهيونيست ها دارد. علت اين افزايش به آن سبب است که فهرست گذشته مهاجران يهودي به نام "اسرائيل در حال پيشرفت" به رهبري نتان شيرانسکي به همراه گروهي از اعضاي حزبش به حزب ليکود پيوسته است.

نتايج انتخابات اخير رژيم صهيونيستي نشان داد که تغييرات گسترده اي در نقشه سياسي و حزبي اين رژيم به وجود آمده است که از زمان به قدرت رسيدن حزب ليکود به رهبري مناخيم بيگن در سال 1977م. و کنار زدن حزب کار تاکنون سابقه نداشته است، اما تغييراتي که امروز به وجود آمده است عميق تر و تأثيرگذارتر از تغييرات سال 1977 است که دلايل آن را در ذيل مرور مي کنيم:

1. نزديک بودن کرسي هاي شمار زيادي از احزاب. زيرا تفاوت چنداني ميان حزب کاديما با 28 کرسي و حزب کار با 20 کرسي و نيز ميان حزب شاس با 13 کرسي و حزب ليبرمن با 12 کرسي و حزب ليکود با 11 کرسي وجود ندارد. اين امر نشان دهنده سردرگمي راي دهندگان "اسرائيلي" و سرگرداني سياسي جامعه صهيونيستي است.

2. تغييرات حاصله فقط در يک حزب مشخص رخ نداده است، بلکه همه احزاب اصلي رژيم صهيونيستي شاهد تغييرات زياد بوده اند. اين تغييرات را مي توان در حزب کار، حزب ليکود، شاس و نيز پيدايش کاديما مشاهده کرد.

3. چندين تن از يهوديان شرقي تباري در رهبري احزاب اصلي رژيم صهيونيستي ظهور کرده اند که عامير پرتز (حزب کار)، شائول موفاز (حزب کاديما) و سلوان شالوم (نفر دوم حزب ليکود) از آن جمله اند. در اين ميان پرتز از شهرک صهيونيست نشين سديروت، شائول موفاز ايراني الاصل و سلوان شالوم از يهوديان تونس است.

4. گردن نهادن راي دهندگان صهيونيست به راه حل هاي نهايي در قضيه فلسطين در تغييرات حاصله تاثير زيادي داشته است، زيرا اين راي دهندگان امروز بيشتر به راه حل هاي مسالمت آميز يا يکجانبه تمايل پيدا کرده اند.

سناريوهاي کابينه آينده رژيم صهيونيستي

پيروزي ضعيف کاديما و ناتواني اين حزب در تشکيل کابينه به صورت مستقل، اين حزب را با سناريوهاي متعددي براي تشکيل کابينه روبرو ساخته است. همه احتمالات، بر ائتلاف اين حزب با جريان هاي چپگرا يا راستگرايان تندرو تاکيد دارد. اما احتمال تشکيل کابينه ائتلافي با حضور هر دو جريان راستگرا و چپگرا بسيار ضعيف است، زيرا تضاد زيادي ميان برنامه هاي دو جريان وجود دارد.

مهم ترين سناريوهاي وضعيت کابينه آينده رژيم صهيونيستي به شرح ذيل است:

سناريوي اول: گرايش به احزاب چپ و عرب. هم اکنون حزب کار 20 کرسي، ميرتز 4 کرسي و سه فهرست فعال ميان عرب ها نيز مجموعا 10 کرسي در اختيار دارند و حزب کاديما نيز 28 کرسي در اختيار دارد که در صورت ائتلاف 62 کرسي پارلماني در اختيار کابينه خواهد بود و چنين گزينه اي مي تواند مانع از تشکيل کابينه آينده توسط حزب ليکود و گروه هاي راستگرا شود.

اين احتمال ضعيف است، زيرا احزاب عرب تمايلي به مشارکت در کابينه ندارند.

سناريوي دوم: ائتلاف ميان چپگراها. در اين حالت کاديما با کار و "بازنشستگان" و ميرتز ائتلاف خواهند کرد. اين کابينه از انسجام بيشتري برخوردار خواهد بود، اما عدم حضور گروه هاي راستگرا در چنين کابينه اي، احتمال تشکيل آن را کاهش مي دهد.

سناريوي سوم: تشکيل ائتلاف گسترده ميان کاديما و کار و شاس و يهود هتورات و ميرتز. مجموع کرسي هاي چنين ائتلافي در پارلمان حدود 80 کرسي خواهد بود و اولمرت به اين وسيله مي تواند ائتلافي بزرگ تشکيل دهد که هيچ حزب ديگري قادر به اسقاط آن نخواهد بود، اما احتمال تشکيل چنين کابينه اي به سبب اختلافات ميان راستگراهاي مخالف سازش و چپگراهايي که سازش را شرط حضور در کابينه مي دانند، اندک است.

سناريوي چهارم: ائتلاف کاديما، کار و احزاب افراطي متشکل از "اسرائيل خانه ما"، شاس و يهود هتورات. هر چند چنين کابينه اي نيز از ائتلافي بزرگ تشکيل مي شود، اما شاس و "اسرائيل خانه ما" ممکن است در مقابل طرح هاي يکجانبه اولمرت موضع گيري کنند.

سناريوي پنجم: کابينه اي متشکل از کاديما و اسرائيل خانه ما و شاس و "بازنشستگان" و يهود هتورات است. در اين صورت کاديما مجبور به پذيرش مطالبات گسترده حزب کار در زمينه هاي اجتماعي نخواهد بود و به اين طريق مي تواند همه وزارتخانه هاي مهم را نيز در دست خود نگهدارد، اما بيشتر احزاب حاضر در چنين ائتلافي با طرح يکجانبه اولمرت موافق نيستند.

سناريوي ششم: ائتلاف کاديما، اسرائيل خانه ما، ليکود، شاس و يهود هتورات.

در چنين کابينه اي کاديما نيازي به اجابت خواسته هاي اقتصادي حزب کار و حزب بازنشستگان ندارد، اما اين کابينه توان اجراي طرح يکجانبه را نيز نخواهد داشت و چنين کابينه اي بدون آنکه ليکود نتانياهو را از رهبري خود کنار بزند، تشکيل نمي شود.

اين انتخابات و اين پيروزي ضعيف حزب کاديما و نزديکي زياد احزاب و عدم توانايي آنها در تشکيل کابينه به صورت مستقل يا با حداقل احزاب و با توجه به سناريوهاي مطرح شده، نتيجه مي گيريم که:

* کاديما بايد سکان هدايت برخي از وزارتخانه هاي مهم مانند دارايي، جنگ و امور خارجه را به احزاب ديگر بدهد.

* طرح يکجانبه اولمرت با خطر مواجه است و زمينه مناسبي براي اجراي آن وجود ندارد.

* آشفتگي در عرصه سياستگذاري هاي آينده رژيم صهيونيستي از هم اکنون آشکار است، زيرا با توجه به نتايج انتخابات مي توان نتيجه گرفت که راي دهندگان صهيونيست دچار سردرگمي شده اند.

* تاثيرات زيادي که حذف شارون از چرخه سياست هاي رژيم صهيونيستي بر جاي گذاشت، نشان مي دهد که رهبري اسرائيل نمي تواند جايگزين مناسبي براي شارون بيابد.

* راي دهندگان صهيونيست ميان تندروهاي راستگرا و چپگراها و رد يا پذيرش طرح هاي يکجانبه سردرگم شده اند.

با مقايسه اي ميان انتخابات فلسطين و رژيم صهيونيستي متوجه مي شويم که فهرست هاي احزاب فلسطيني شفافيت بيشتري در برنامه هاي انتخاباتي خود داشتند و در حالي که حماس گزينه سازندگي و اصلاحات داخلي و حمايت و فعال سازي مقاومت را مطرح کرد، جنبش فتح گزينه مذاکره و سازش را تبليغ مي کرد و جبهه هاي (خلق و دمکراتيک و غيره) هم نگرش چپگرايانه معروف خود را دارند. اما در مقابل فهرست هاي انتخاباتي در رژيم صهيونيستي تلفيقي از برنامه هاي مختلف را تبليغ مي کردند و احزاب راستگرا انديشه هاي چپي ها را مطرح و چپگراها هم طرح هاي تندروانه راستگراها را طرح مي کردند. تندروها نيز ايده هاي تاکتيکي داشتند و ديگران هم تعصب ايدئولوژيک را بن مايه تبليغات انتخاباتي خود ساخته بودند. اين وضع راي دهندگان صهيونيست را به شدت آشفته ساخت و سست بودن سياست رژيم صهيونيستي را به نمايش گذاشت.

"حماس" در انتخابات فلسطين با کسب اکثريت قاطع آرا به پيروزي رسيد، اما حزب کاديما در اسرائيل نتوانست نمايندگي قاطع صهيونيست ها را به دست آورد، اين امر به حماس امکان مي دهد که با اعتماد به نفس بيشتري در مسير اجراي برنامه هاي خود در جهت پايان دادن به فساد و تاکيد بر اصول ملي فلسطينيان حرکت کند، اما در مقابل حزب کاديما به درگيري هاي ائتلافي مشغول مي شود تا آنکه کابينه اي تشکيل گردد و پس از آن نيز براي جلوگيري از سقوط کابينه بايد تلاش کند.

Array
(
    [0] => stdClass Object
        (
            [ArticleFishId] => 1215
            [SerialNo] => 1187
            [MTitle] => نگاهي به انتخابات رژيم صهيونيستي 
            [FTitle] => 
            [AMTitle] => 
            [AFTitle] => 
            [EMTitle] => 
            [EFTitle] => 
            [ALanguage] => 1
            [TLanguage] => 0
            [ADateS] => 0
            [ADateM] => 0
            [ADateG] => 0
            [Side_NY] => 0
            [Side_NS] => 1
            [Side_B] => 0
            [Side_HY] => 0
            [Side_HS] => 0
            [Side_NE] => 1
            [Side_HE] => 0
            [SourceType] => 3
            [Book] => 0
            [BArticlePageFrom] =>           
            [BArticlePageTo] =>           
            [Magazine] => 0
            [MPublishDateS] => 0
            [MPublishDateM] => 0
            [MPublishDateG] => 0
            [MYear] => 0
            [MNo] => 
            [MSerialNo] => 0
            [MArticlePageFrom] =>           
            [MArticlePageTo] =>           
            [Site] => 11
            [ArticleAddrInSite] => 
            [FishWriter] => 37
            [WriteDate] => 11/6/2006 0:00:00
            [Confirmed] => 1
            [SupervisorView] => 
            [Abstract] => 
            [AAbstract] => 
            [EAbstract] => 
            [Editted] => 1
            [Degree] => 0
            [Mode] => 0
            [fldFirstPage] => 0
            [fldFPMod] => 0
        )

)