واقعیت‌سازی علیه حقیقت

ابونیما‌، علی؛ جام‌جم

جنایاتی که اسرائیل در حق مردم فلسطین انجام می‌دهد در رسانه‌های غربی به صورت دیگری منتقل می‌شود‌. به عنوان مثال یک جوان فلسطینی‌، طی یک عملیات شهادت‌طالبانه در تل‌آویو با منفجر کردن خود عامل به هلاکت رسیدن ۳ اسرائیلی شد‌ که این واقعه در رسانه‌ها بازتاب‌های گوناگون داشت؛ به‌طوری‌که حادثه فوق را پایان دوره آرامش ۴ ماهه روابط دو کشور دانستند‌. این در حالی است که در همین ماه‌ها شمار زیادی از فلسطینی‌ها به دست نیروهای اشغالگر کشته و زخمی شدند و حال رسانه‌ها‌، این دوره را دوره آرامش خوانده‌اند که با کشته شدن چند اسرائیلی پایان یافته است‌.

• قدما بر این اعتقاد بودند که حقیقت به معنای مطابقت با واقع است اما آنچه اینک از طریق رسانه‌های جهان، واقعیت و حقیقت نمایانده می‌شود، معنای جمله مذکور کاملا درهم ریخته است. رسانه‌های پرقدرت در جهان غرب، در بسیاری موارد تصویری از واقعیت ارائه می‌کنند که نسبتی با حقیقت ندارد و چیزی را حقیقی جلوه می‌دهند که مطابقتی با واقع ندارد؛ این درهم شکستگی یا وارونگی را برخی از متفکرین جدید، واقعیت مجازی نامیده‌اند و گرچه قدما معتقد بودند که در مجاز، اشاره‌ای از حقیقت موجود است اما در آنچه در عالم رسانه‌ها به‌عنوان واقعیت مجازی ساخته و پرداخته می‌شود، نشانی از حقیقت وجود ندارد. ماجرای فلسطین نمونه بارز این وارونگی در حقیقت و واقعیت است. مقابله پیش‌رو که حوادث ماه‌های پایانی سال ۲۰۰۳ را مرکز توجه خویش قرار داده است، بر آن است روشن سازد رسانه‌های غربی چگونه واقعیت را دگرگون و حقیقت را قلب می‌کنند و ارتش اسرائیل بدین وسیله همچنان به سیاست نسل‌کشی و نقض حقوق بشر خود ادامه می‌دهد. حوادث دردناکی که در ماه‌های مذکور به وقوع پیوست، طی ۲ ماه آغازین سال ۲۰۰۴ نیز ادامه دارد و برخورد تحریف‌آمیز رسانه‌ها نیز به همچنین.
• آنچه در رسانه‌های مهم دنیا در خصوص فلسطین ارائه می‌شود نشانگر یک معیار دوگانه در برخورد با انسان‌هاست که دسته‌ای را از دیگران برتر می‌داند

بیست و پنج دسامبر، یک جوخه ترور اسرائیلی، ۵ فلسطینی را در غزه به شهادت رساند و ۱۵ نفر را زخمی کرد. ۳ تن از شهدا، غیرنظامی بودند. اندک زمانی بعد، یک فلسطینی [طی عملیاتی شهادت‌طلبانه]، خود را در یک ایستگاه اتوبوس در تل‌آویو منفجر کرد و ۴ اسرائیلی را به هلاکت رساند که ۳ تن از آنها ـ بنا به تایید هاآرتص ـ سرباز بودند. بیشتر ارگان‌های رسانه‌ای مهم دنیا بلافاصله اعلام کردند این ۲ رویداد نشانگر پایان یک دوره آرامش نسبی یا وقفه در درگیری‌های فلسطینی ـ اسرائیلی است که گفته می‌شود از آخرین حمله شهادت‌طلبانه فلسطینی‌ها در حیفا تا این تاریخ به‌طول انجامیده است؛ ولی در واقع این دوره (از ۴ اکتبر تا ۲۵ دسامبر)، یکی از دوره‌های شدید درگیری‌های اسرائیلی بوده است، زیرا در این دوره، ۱۱۷ فلسطینی از جمله ۲۵ کودک به شهادت رسیدند و اسرائیل تقریبا ۵۰۰ واحد از خانه‌های فلسطینی را در سراسر سرزمین‌های اشغالی تخریب کرد.

خبرنگاران خاورمیانه بازهم دچار فراموشی می‌شوند

لس‌آنجلس تایمز در یکی از تیترهای دست اولش اعلام کرده است: «۱۲ هفته سکوت در کرانه‌های خاورمیانه»؛ این نشریه در گزارش غلطی می‌آورد: «تشنجات پی‌درپی و ناآرامی در ۲۵ دسامبر، بیش از ۲ ماه، سکوت نسبی را درهم شکست و مانع تازه‌ای در برابر تلاش‌های صلح‌آمیز ایجاد کرد». (۲۶ دسامبر ۲۰۰۳) مونترال گازت نیز در صفحه اول خود آورده است: «سکوت خاورمیانه درهم شکست: بمبگذاری انتحاری اندکی پس از [عملیات] ترور در غزه، ۴ اسرائیلی را به قتل رساند.» (۲۶ دسامبر ۲۰۰۳)

شیکاگو تریبون گزارش داد: «حملات ۲۵ دسامبر، ظرف کمتر از یک ساعت، آرامشی را که بیش از ۲ ماه به‌طول انجامیده بود، درهم شکست و احتمال فروغلتیدن در منازعه را افزایش داد.» (۲۶ دسامبر ۲۰۰۳)، C.N.N در وب سایت خود گزارش کرد: حملات پتاتکوا، نخستین‌ بمب‌گذاری انتحاری در اسرائیل پس از حمله ۴ اکتبر حیفا بود. ۲۱ تن در آن واقعه [حیفا] کشته شدند؛ اما پس از بمبگذاری حیفا، یک آرامش نسبی حاکم شده بود. (بمبگذاری انتحاری ۳ تن را در تل‌آویو به قتل رساند ـ ۲۵ دسامبر ۲۰۰۳)

حتی آژانس خبری رویتر وابسته به انگلستان در گزارش معمولا دقیق خود اعلام کرد: «حملات روز سه‌شنبه، بیش از ۲ ماه آرامش نسبی را درهم شکست؛ آرامشی که تکاپویی را برای ازسرگیری گفتگوهای اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها زیرنظر ایالات متحده به‌منظور پایان بخشیدن به بیش از ۳ سال درگیری و منازعه به راه انداخته بود».

روزنامه نیویورک تایمز در یک اقدام خارق‌العاده مسامحه‌آمیز، گزارش کرد: «حملات انتحاری پتاتکوا، آرامش نسبی‌ای را که از ماه اکتبر در هر دو سو به‌وجود آمده بود، از میان برد». (۲۶ دسامبر ۲۰۰۳) اما درست چند پاراگراف بالاتر از این جمله، آورده بود: «کمتر از یک ساعت پیش از حمله انتحاری، ناوهای توپدار اسرائیل، موشک‌هایی را به‌طرف یک ماشین در غزه شلیک کرده و یکی از فرماندهان جهاد اسلامی را ـ که به زعم مقامات اسرائیلی درصدد طرح‌ریزی حمله‌ای عظیم علیه اسرائیل بود ـ به شهادت رساندند.»

این گزارش همچنین یاد‌آور شد ۴ تن دیگر، از جمله ۲ رهگذر، کشته و ۱۴ نفر زخمی شدند. نیویورک تامیز نه تنها وقایع یک ساعت پیش از بمبگذاری پتاتکوا را به فراموشی سپرد، بلکه از قرار معلوم، گزارش ۲۴ دسامبر گرگ مایر با عنوان «اسرائیلی‌ها، ۸ فلسطینی را در رعید، اردوگاهی در غزه به شهادت رساندند» نیز از اذهان زدوده بود. بنا به گزارش مرکز فلسطینی حقوق بشر (P.C.H.R) جمعا ۹ فلسطینی در حمله اسرائیلی‌ها به اردوگاه آوارگان رفح به شهادت رسیدند. ۸ تن از ۳۷ زخمی این حمله کودک بودند و ۱۱۶ خانواده نیز آواره شدند.

آنچه واقعا طی دوره آرامش نسبی به وقوع پیوست

به‌رغم ادعای رایج رسانه‌ها که فاصله زمانی مابین ۴ اکتبر و ۲۵ دسامبر را دوره‌ای از آرامش نسبی، سکوت یا وقفه خواندند، این دوره را [باید] در واقع، یک دوره خشونت شدید اسرائیلی علیه فلسطینی‌ها در سراسر سرزمین‌های اشغالی دانست، بنابر گزارش‌های دقیق هفتگی مرکز فلسطینی حقوق بشر (P.C.H.R)، نیروهای اسرائیلی از ۲ اکتبر تا ۲۵ دسامبر، ۱۱۷ فلسطینی را به شهادت رساندند. بیشتر این شهدا، غیرنظامی و ۲۳ تن از آنها، کودک بودند. صدها غیرنظامی نیز زیر آتش اسرائیلی‌ها مجروح شدند. مرکز فلسطینی حقوق بشر در گزارش مستند خود یادآور شد طی همین دوره زمانی، اشغالگران اسرائیلی، ۴۸۶ واحد خانه و آپارتمان را تخریب و هزاران فلسطینی را بی‌خانمان کردند. از طرفی، تعداد سربازان و غیرنظامیان اسرائیلی که در همین برهه زمانی براثر حملات فلسطینی کشته شده‌اند، اندک بوده و در واقع هیچ حمله انتحاری پس از ۴ اکتبر صورت نگرفته است. اسرائیل مدعی شد، افت شدید تلفات غیرنظامی درگیری‌ها تا حد زیادی معلول عقیم گذاشتن چنین حملاتی بود: اما روزنامه‌ نیویورک‌تایمز، ۵ دسامبر گزارش کرد: «روز پنجشنبه یک افسر بلندپایه نظامی اسرائیل گفت: مقامات اسرائیلی به این نتیجه رسیده‌اند که جنبش اسلامی حماس، بمبگذاری‌های انتحاری خود را طی ماه‌های اخیر به حال تعویق در آورده است: به زعم وی، یک دلیل این که اسرائیل در هیچ بمب‌گذاری مرگباری طی ۲ ماه گذشته، آسیب ندیده هم همین است».

در این‌که اسرائیل، صدها فلسطینی را طی این دوره به شهادت رسانده و مجروح کرده است، تردیدی وجود ندارد، در اینجا چند نمونه از وقایعی را که طی دوره آرامش نسبی رسانه‌ها رخ داد، یادآوری می‌کنیم. ۱۰ اکتبر، تعداد زیادی از نیروهای اسرائیلی مجهز به بیش از ۸۰ تانک، بلدوزر و هیلکوپتر زرهی، وارد اردوگاه آوارگان رفح در جنوب غزه شدند. در ۲ روز حمله گسترده، ۸ فلسطینی از جمله ۳ کودک به شهادت رسیدند و ۵۳ نفر زخمی شدند که مجروحیت ۲۰ تن از آنها شدید بوده است. نیروهای اسرائیلی، ۱۷۰ خانه را خراب و بیش از ۲۰۰۰ فلسطینی را آواره کردند. سازمان عفو بین‌الملل در واکنش به این حادثه، بیانیه زیر را صادر کرد: «اقدام دوباره ارتش اسرائیل در تخریب عمدی و توجیه‌ناپذیر منازل و اموال غیرنظامیان، نقش آشکار حقوق بشر و قوانین بشردوستانه، به‌ویژه بندهای ۳۳ و ۵۳ کنوانسیون ژنو بوده و جنایت جنگی محسوب می‌شود.»

۲۰ اکتبر، نیروهای اشغالگر اسرائیل طی ۲ حمله تروریستی، ۱۱ فلسطینی را به شهادت رساندند. ۸ تن از شهدا؛ جزو عابران بودند. حمله اول، صبح رخ داد؛ زمانی که هلیکوپترهای اسرائیلی موشکی را به سمت ماشینی که پشت چراغ راهنمایی در غزه توقف کرده بود، شلیک کردند. ۲ سرنشین این ماشین همراه با راننده ماشین مجاور به شهادت رسیدند و ۹ غیرنظامی عابر نیز زخمی شدند که جراحت یک تن از آنان شدید بود.

عصر همان روز، اسرائیلی‌ها در یک حمله تروریستی ناموفق، به اردوگاه آوارگان ناصریه حمله‌ور شدند و ۷ فلسطینی از جمله یک کودک و یک پزشک در حال خدمت را به شهادت رساندند. اهداف این حمله در امان ماند، ولی در مجموع ۷ غیرنظامی، شهید و ۵۰ تن، از جمله ۱۱ کودک زخمی شدند که هشتمین نفر نیز بر اثر شدت جراحات جان سپرد.

۲۶ اکتبر، نیروهای اشغالگر اسرائیلی ۳ تن از اعضای یک خانواده را در حالی که برای صله ارحام و برگزاری جشن عید فطر (آخرین روز ماه رمضان) از منزل خارج شده بودند به شهادت رساندند. ۳ مرد با نامهای خالد احمد ابراهیم السوماری (۴۰ ساله)، اسامه سلیمان عایش السوماری(۳۰ ساله) و ابراهیم موسی السوماری (۳۲ ساله) ساعت ۴۵/۸ دقیقه بعداظهر از منزل خود در روستای وادی سلقا در مرکز نوار غزه خارج شدند. آنها تقریبا ۳۰۰ متر از منزلشان دور شده بودند که نیروهای اسرائیلی بدون هیچ هشداری به سوی آنها آتش گشوند و هر ۳ را زخمی کردند. اشغالگران سپس با اعمال مقررات نظامی منع رفت و آمد، برای بیش از ۹۰ دقیقه به آمبولانس‌های فلسطینی اجازه نداند کار انتقال این ۳ مجروح را به انجام رسانند و در نهایت، زمانی این آمبولانس‌ها از راه رسیدند که ۲ تن از آنها به شهادت رسیده بودند. سومین نفر نیز به محض ورود به بیمارستان دیرالبلا براثر شدت جراحت به شهادت رسید. رسانه‌های اسرائیلی ابتدا مدعی شدند این ۳ تن، نظامی بوده‌اند اما بعد اعلام کردند مقامات اشغالگر اذعان کرده‌اند این ۳ مرد، غیرنظامی بوده و اشتباهی به شهادت رسیده‌اند.

۸ دسامبر، حدود ساعت ۳ بعداظهر، نیروهای اسرائیلی مستقر در غرب خان یونس به سمت منطقه النمساوی در اردوگاه آوارگان خان یونس، آتش گشوند. فاطمه موسی خلف‌الله، کودک مدرسه‌ای ۱۰ ساله فلسطینی در حالی که تقریبا ۷۰۰ متر با منبع آتش فاصله داشت، به ضرب گلوله اشغالگران در مدرسه زخمی شد.

این تنها ۴ نمونه از دهها حوادث خشونت‌باری است که تقریبا از همان اوایل ماه اکتبر، جان ۱۱۷ فلسطینی را گرفته و صدها تن را مجروح کرده است. به رغم این کشتار بی‌وقفه، ارگان‌های رسانه‌ای مهم دنیا، طبق معمول این دوره را یک دوره آرامش نسبی یا سکوتی خواندند که تنها با کشته شدن چند اسرائیلی پایان یافت. این الگوی رایج، یکی از زیانبارترین و مزمن‌ترین ناکامی‌های رسانه‌ها در گزارش درگیری‌های فلسطینی ـ اسرائیلی است.

این، نه تنها از فقدان آشکار دانش حرفه‌ای و بی‌طرفی [در کار رسانه‌ای] حاکی می‌شود؛ بلکه نشانگر یک معیار دوگانه در برخورد با انسان‌هاست که دسته‌ای از آنها را فطرتا از دیگران برتر و ارزشمندتر می‌داند.

• منبع: انتفاضه الکترونیک

Array
(
    [0] => stdClass Object
        (
            [ArticleFishId] => 172
            [SerialNo] => 167
            [MTitle] => واقعيت‌سازي عليه حقيقت
            [FTitle] => 
            [AMTitle] => 
            [AFTitle] => 
            [EMTitle] => 
            [EFTitle] => 
            [ALanguage] => 2
            [TLanguage] => 1
            [ADateS] => 0
            [ADateM] => 0
            [ADateG] => 0
            [Side_NY] => 0
            [Side_NS] => 1
            [Side_B] => 0
            [Side_HY] => 0
            [Side_HS] => 0
            [Side_NE] => 0
            [Side_HE] => 0
            [SourceType] => 3
            [Book] => 0
            [BArticlePageFrom] =>           
            [BArticlePageTo] =>           
            [Magazine] => 0
            [MPublishDateS] => 0
            [MPublishDateM] => 0
            [MPublishDateG] => 0
            [MYear] => 0
            [MNo] => 
            [MSerialNo] => 0
            [MArticlePageFrom] =>           
            [MArticlePageTo] =>           
            [Site] => 2
            [ArticleAddrInSite] => http://www.did.ir/document/index.fa.asp?cn=rp00020043403011310
            [FishWriter] => 8
            [WriteDate] => 12/18/2004 0:00:00
            [Confirmed] => 1
            [SupervisorView] => 
            [Abstract] => 
            [AAbstract] => 
            [EAbstract] => 
            [Editted] => 1
            [Degree] => 0
            [Mode] => 0
            [fldFirstPage] => 0
            [fldFPMod] => 0
        )

)