مانع امنیتی اسرائیل در بيت المقدس

 دولت اسرائیل زمانی‌که از مقاومت در برابر نیروهای فلسطین درمانده شد،اقدام به کشیدن یک دیوار امنیتی در شهر بیت‌المقدس کرد. این دیوار امنیتی بیت‌المقدس را از سه طرف شمال، جنوب و شرق احاطه نموده است. فلسطینی‌ها از آن‌جایی که بیت‌المقدس راپایتخت خود می‌دانستند، به شدت مخالف احداث این دیوار امنیتی بودند. این دیوار یک مانع امنیتی در برابر عملیات شهادت‌طلبانه فلسطینی‌هاست.

 رویداد

دولت‌مردان اسرائیل، پس از ناكام ماندن در عملیات سپر پدافندی برای مصونیت از حملات انتقامی مبارزان فلسطینی، دست به كشیدن دیوار امنیتی در شهر بیت‌المقدس زده‌اند. بیت‌المقدس، نسبت به دیگر شهرهای موجود در مناطق فلسطینی‌نشین، در طول انتفاضه اخیر اقدامات شهادت‌طلبانه و بمب‌گذاری‌های انتحاری بیشتری را به خود دیده است.[۱] موقعیت استراتژیك و اهمیت دینی این شهر برای طرف‌های درگیر را می‌توان از دلایل افزایش عملیات استشهادی در این شهر به شمار آورد. گفته می‌شود مانع امنیتی اسرائیل، دیواریست مجهز به دوربین و ابزار پیشرفته الكترونیكی و هدف اصلی از احداث این دیوار در گام نخست، جلوگیری از ورود فلسطینیان شهادت‌طلب به شهر بیت‌المقدس و در گام دوم، شناسایی مبارزان فلسطینی است.[۲]

دیدگاه‌ها و نظریه‌ها

پس از فعالیت‌های كنترلی شدید اسرائیل در طول چند ماه گذشته و اقدامات تلافی‌جویانه مبارزان فلسطینی، كابینه امنیتی دولت شارون تصمیم به ساخت دیواری امنیتی در شهر بیت‌المقدس گرفت. كارهای ساختمانی این دیوار كه نزدیك به ۳۵۰ كیلومتر درازا دارد و در پاره‌ای از نقاط، بلندای آن به ۵/۴ متر هم می‌رسد، از روز یكشنبه ۲۶;خرداد (برابر;۱۶ ژوئن) آغاز شده است.[۳] پیشنهاد اولیه این طرح، از سوی سرهنگ نتزاچ مشیاخ (Netzach Meshiach) داده شد و پس از بررسی در كابینه امنیتی، در دستور كار وزارت دفاع قرار گرفت.[۴] پروژه حاضر، كه بخشی از برنامه‌ا‌ی كلی است؛ جدایی كامل كرانه باختری از مناطق اسرائیلی را دنبال می‌كند. دیوار امنیتی بیت‌المقدس، این شهر را از;۳ طرف، شمال، جنوب و شرق، در احاطه خود می‌گیرد. طبق برآوردهای صورت گرفته هزینه ساخت این دیوار حدود یك میلیون دلار در هر كیلومتر برآورد شده است.[۵]

; به عقیده تحلیل‌گران اسرائیل، این مانع امنیتی براساس خط سبز جداكننده اسرائیل از كرانه باختری ترسیم شده است، با این تفاوت كه در بعضی نقاط دیوار به شرق شهرك‌های یهودی‌نشین تغییر جهت داده است. در یك بررسی اجمالی می‌توان گفت این دیوار، به سمت غرب مرز اسرائیل ـ در سال;۱۹۶۷ ـ كشیده خواهد شد.

; موضع‌گیری‌های گوناگونی در داخل و خارج اسرائیل نسبت به این طرح صورت گرفته است. در درون اسرائیل، به طور عمده دو جریان از منتقدان اصلی این طرح به شمار می‌آیند:

محافظه‌كاران تندرو اسرائیل و اصول‌گرایان یهودی (طیف اسرائیلی).

طیف فلسطینی:

با توجه به این كه بیت‌المقدس برای ملت فلسطین پایتخت سیاسی و دینی محسوب می‌گردد، آنان به شدت مخالف احداث چنین دیوار امنیتی در این شهر هستند. دلیل اصلی مخالفت، این است كه دیوار یاد شده باعث قطع ارتباط یك ‌سویه فلسطینیان با شهر بیت‌المقدس ـ كه دلیل عمده آغاز انتفاضه دوم در سپتامبر ۲۰۰۰;بوده است ـ خواهد شد.[۶]

; سیاست‌مداران حكومت خودگردان نیز با استدلال‌هایی مشترك، با ملت خود همسو و به همراه آنان، قویا مخالفت خود را با این طرح ابراز داشته‌اند، تا آن جا كه «یاسر عبدربه» وزیر فرهنگ و تبلیغات حكومت خودگردان، هدف اصلی این طرح را قطع ارتباط میان مناطق فلسطینی نامید.(7) صائب عریقات، مذاكره كننده ارشد حكومت خودگردان نیز، این اقدام اسرائیل را مغایر با تمام قطع‌نامه‌ها و توافق‌نامه‌های بین‌المللی برشمرد و سیاست اسرائیل در طرح حصاركشی را از سیاست نظام تبعیض‌نژادی آفریقای جنوبی بدتر خواند. وی بر این است كه ساخت دیوار به طور كامل مذاكرات صلح اسرائیل و فلسطینیان را به تعطیلی خواهد كشاند، عریقات، هدف عمده اسرائیل را از ایجاد این مانع، تقسیم و چند تكه كردن فلسطین آینده توصیف كرد.[۸]

طیف اسرائیلی:

برخلاف جریان سیاسی درون اسرائیل، یهودیان ساكن آن سرزمین عموما با ساخت دیواری برای جدایی كامل از فلسطینیان مخالف هستند. آنان معتقدند، این دیوار پدیده‌ امنیت را برای ایشان به ارمغان نخواهد آورد.[۹]

; از میان گروه‌ها و نحله‌های سیاسی داخلی اسرائیل، احزاب دینی و ملی‌گرا كه زیر پرچم جناح راست در صحنه سیاسی اسرائیل فعالیت دارند، هم‌آوا با این طرح ـ به اصطلاح امنیتی ـ مخالفت ورزیده‌اند. دلیل عمده مخالفت این جناح را می‌توان در دو گزینه خلاصه كرد:

2-فعالیت بخشیدن به مرزهای بالقوه كشور احتمالی فلسطین.

;نكته جالب توجه در طرح یاد شده این است كه شارون، خود از راست‌های تندرو اسرائیلی است و حامی گسترش شهرك‌های یهودی‌نشین می‌باشد، اكنون به طور عمده به دلیل ناتوانی صرف در برابر اقدامات استشهادی فلسطینیان، با ساختمان این حصار موافقت و آن را مانعی برای عملیات انتحاری فلسطینیان می‌خواند.

;افرایم ایتام (Efri Eitam) وزیر مشاور كابینه شارون و رییس حزب ملی ـ دینی، معتقد است ساخت این دیوار، یك پیروزی بزرگ برای فلسطینیان به شمار می‌آید. وی تصریح می‌کند: این حصار یك حصار امنیتی نیست، بلكه جداكننده مرز ما از مرز دولت تروریست‌هاست. در همین راستا اسحاق لوی (Yitzhak Levy) وزیر مشاور دولت حاكم و عضو برجسته حزب گیشر (از احزاب مذهبی) این مانع امنیتی را دیواری سیاسی خواند و اضافه کرد: کشیدن این دیوار، به منزله شناسایی غیررسمی مرز آینده فلسطینیان است.

; میكائیل كلاینر (Michael Kleiner)، نماینده حزب حیروت (از احزاب راست تندرو) در مخالفت با این طرح، اظهار داشت: اجرای این طرح، چیزی جز هدر دادن منابع مالی نیست؛ به آسانی می‌توان از طریق یك تونل زیرزمینی، یك نردبان و یا یك راكت، از آن گذر كرد. در یك موضع‌گیری هم‌سو با دیگر احزاب محافظه‌كار؛ یوال شتاینیتز (Yuval Shteixitz) نماینده حزب لیكود، در مصاحبه‌ای گفت: این دیوار از ‌نظر دیپلماتیك، یك فاجعه به شمار می‌رود و هیچ‌گونه منافع امنیتی برای اسرائیل به همراه نخواهد آورد. وی بر این باور است: ساخت این حصار برای فلسطینیان یك امتیاز است؛ زیرا می‌توانند در آینده، آن را پایه مذاكرات دیپلماتیك خود با اسرائیل قرار دهند.[۱۰]

; این یكپارچگی و هم‌آوایی موجود در جریان محافظه‌كار، در احزاب چپ‌گرا به چشم نمی‌خورد؛ به طوری كه بعضی از اعضای این جریان مانند بنیامین بن‌الیعزر، رهبر حزب كارگر (از احزاب چپ‌گرا) و وزیر دفاع، در حال حاضر اسرائیل از موافقان این طرح بوده در حالی كه یوسی سارید، رهبر حزب میرتس (از احزاب میانه‌رو و لیبرال)، موجودیت این طرح را تهدیدی برای آینده اسرائیل می‌داند.  بن‌العیزر، در برابر این عقیده كه دیوار امنیتی می‌تواند مرز آینده فلسطین باشد، اظهار داشت: این یك مرز نیست و یا یك مانع برای صلح به شمار نمی‌آید. این دیوار، یك مانع امنیتی برای حملات انتحاری فلسطینیان است و شاید تشویقی برای رسیدن به یك راه‌حل سیاسی نیز باشد. اما، یوسی سارید، در مخالفت با این طرح، ساخت این دیوار را عقب‌نشینی یك‌سویه اسرائیل به پشت این مانع امنیتی و تخلیه شهرك‌های یهودی‌نشین جدا شده آن سوی دیوار، توصیف کرد. و افزود: این حصار، هیچ تبعیتی از خطوط مرزی سال;۱۹۶۷ ندارد. او معتقد است: این دیوار، اسرائیل را به پشت مرزهای سال;۱۹۶۷ عقب خواهد برد. وی، تخلیه شهرك‌های یهودی‌نشین را یگانه خطری خواند كه اسرائیل را تهدید و در بر خواهد گرفت.[۱۱]

; در صحنه بین‌الملل نیز، طرح دیوار امنیتی بیت‌المقدس نتوانست موافقت جوامع و سازمان‌های بین‌المللی را با خود همراه سازد؛ به طوری كه آمریكا ـ كشور همیشه حامی سیاست‌های سركوب‌گرانه اسرائیل ـ نیز با این طرح امنیتی به مخالفت برخاست و اشغال دوباره مناطق تحت حاكمیت دولت خودگردان را بهتر از احداث این مانع جداكننده دانست.

; كابینه جورج دبلیو بوش ـ رییس‌جمهور ایالات‌متحده ـ به دنبال مسائل خاورمیانه و موضع‌گیری آمریكا در قبال آن، دچار بحران شده است، تا آن‌جا كه پیرامون جریانات خاورمیانه بین بوش و كالین پاول ـ وزیر امور خارجه آمریكا یك شكاف نسبتاً ژرف به وجود آمده است.[۱۲] كالین پاول، در ارتباط با ساخت این حصار امنیتی گفته است: این دیوار، ثبات و پایداری سیاسی در خاورمیانه ایجاد خواهد کرد. وی معتقد است: حكومت موقت فلسطینی، باعث درخشش امیدی كاذب در ذهن فلسطینیان خواهد شد و همین امر سبب كاهش اقدامات انتحاری و در نهایت فروکش نسبی درگیری در خاورمیانه می‌شود. اما كاخ سفید، با گزینه پیشنهادی پاول مخالف است. بوش كه تمایل بیشتری به محافظه‌كاران تندرو ـ نظیر دونالد رامسفلد (وزیر دفاع)، كاندولیزا رایس (مشاور امنیت ملی) و پل ولفویتز (معاون وزیر دفاع) ـ دارد، در مخالفت با طرح دیوار امنیتی معتقد است: این دیوار، ذهنیت مرزهای دولت آینده فلسطین را به وجود خواهد آورد. وی در این باره اظهار داشت: این دیوار، اذهان را به سوی ایجاد یك حكومت موقت فلسطینی سوق می‌دهد و این حكومت، در حقیقت جایزه ایست به تروریسم فلسطینیان.[۱۳]

ارزیابی

شهر بیت‌المقدس، پایه‌گذار انتفاضه دوم فلسطینیان بوده است. اقدام توهین‌آمیز شارون در ورود به مسجد‌الاقصی در سپتامبر ۲۰۰۰، دلیل عمده آغاز قیام فلسطینیان است. با توجه به این پیوستگی ژرف میان قیام فلسطینیان و شهر بیت‌المقدس، آمار بالای اقدامات شهادت‌طلبانه فلسطینیان در این شهر را نباید دور از انتظار دانست. آریل شارون، در هنگام انتخابات اخیر نخست‌وزیری اسرائیل، پیرامون وضعیت بیت‌المقدس اظهار داشت: بیت‌المقدس، پایتخت ابدی یهودیان به حساب می‌آید. با این نگرش‌، اقدامات اسرائیل در جهت احداث دیواری با هدف ایجاد امنیت در پیرامون شهر بیت‌المقدس را باید اقدامی سیاسی و یا جنگی روانی دانست و آن را دست‌آویزی برای اقدامات آینده اسرائیل برشمرد. ساخت دیوار بیت‌المقدس، زمینه‌ای برای انتقال پایتخت اسرائیل از تل‌آویو به بیت‌المقدس است. کشیدن این حصار، بخشی از فرایند انتقال پایتخت اسرائیل به قدس است كه اندیشه آن از سال ۱۹۸۱;آغاز شد؛ یعنی همان زمانی كه رژیم اسرائیل، بیت‌المقدس را به خاك خود منضم ساخت و تلاش كرد سفارت‌خانه‌های خارجی را نیز به این شهر انتقال دهد.

; فرایند انتقالی شامل: تغییر در آمار مربوط به ساختار كهن شهر از طریق احداث شهرك‌های یهودی‌نشین؛ ویران سازی خانه‌های مسلمانان؛ تحریف واقعیت‌های تاریخی و کاستن از توان‌مندی اعراب به منظور تقویت حضور خود در سرزمین‌های اشغالی است.

; هدف اسرائیل از این طرح، آنست كه موقعیت شهری بیت‌المقدس كه مسلمانان، یهودیان و مسیحیان را در بر می‌گیرد، به طور كامل به اسرائیلیان سپرده شود و به وسیله این دیوار، مسلمانان را از این شهر جدا کنند. مطمئنا با جدا سازی سرزمین‌های فلسطینی از یكدیگر و قطع ارتباط فلسطینیان، بخش دیگری از اراضی آن‌ها به‌آسانی به تصاحب اسرائیلیان در خواهد آمد.[۱۴]; پی‌نوشت

2-http://www.jewshsf.com/

4-(http://www.israelinsider.com/ (July 3, 2002

6-(http://www.timesdispatch.com/ (Jul 2, 2002

8-(http://www.news.com/ (July 1, 2002

10-(http://www.israelinsider.com/ (July 1, 2002

12-(http://www.time.com/ (July 1, 2002

14-خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران ـ روز پنج‌شنبه;۳۰/۳/۸۱

Array
(
    [0] => stdClass Object
        (
            [ArticleFishId] => 33
            [SerialNo] => 31
            [MTitle] => مانع امنيتي اسرائيل در بيت‌المقدس
            [FTitle] => 
            [AMTitle] => 
            [AFTitle] => 
            [EMTitle] => 
            [EFTitle] => 
            [ALanguage] => 1
            [TLanguage] => 0
            [ADateS] => 0
            [ADateM] => 0
            [ADateG] => 0
            [Side_NY] => 0
            [Side_NS] => 0
            [Side_B] => 0
            [Side_HY] => 0
            [Side_HS] => 0
            [Side_NE] => 1
            [Side_HE] => 0
            [SourceType] => 3
            [Book] => 0
            [BArticlePageFrom] =>           
            [BArticlePageTo] =>           
            [Magazine] => 0
            [MPublishDateS] => 0
            [MPublishDateM] => 0
            [MPublishDateG] => 0
            [MYear] => 0
            [MNo] => 
            [MSerialNo] => 0
            [MArticlePageFrom] =>           
            [MArticlePageTo] =>           
            [Site] => 2
            [ArticleAddrInSite] => درگاه ديد> کشورها و گروه‌هاي کشوري> آسيا> خاورميانه> فلسطين> روابط خارجي> اسرائيل
            [FishWriter] => 4
            [WriteDate] => 10/25/2004 0:00:00
            [Confirmed] => 1
            [SupervisorView] => 
            [Abstract] => 
            [AAbstract] => 
            [EAbstract] => 
            [Editted] => 1
            [Degree] => 0
            [Mode] => 0
            [fldFirstPage] => 0
            [fldFPMod] => 0
        )

)