تمرد از خدمت در نيروهای نظامی رژيم صهيونيستی

رویداد و گزارش اسرائیل نظامی - امنیتی

با توجه به افزایش مقاومت فلسطینی‌ها، اسرائیل باید در انتظار موارد جدیدی از تمرد و نافرمانی در نیروی نظامی خود و رشد گروه‌های فشار صلح‌طلب و مخالف با سیاست اشغال و سرکوب باشد. انتفاضه فلسطین علاوه بر ابعاد دیگر، از این نظر که توانسته پاره‌ای وجدان‌ها را درون جامعه رژیم صهیونیستی بیدار کند، موفق بوده است. مطرح شدن طرح نقشه راه و مذاکره بین مقامات رژیم صهیونیستی و فلسطین عواملی بودند که در گیری نیروهای نظامی رژیم صهیونیستی در اراضی اشغالی را کم کردند.

مقدمه:

هفته گذشته اعلام شد كه سه گروه متمرد از خدمت در رژيم صهيونيستى قصد دارند تظاهرات مشتركى را در تقاطع «كيسوفيم» واقع در نوار غزه برگزار كنند. اين سه گروه عبارت بودند از «تشويق تمرد»، «امضاكنندگان نامه خلبانان» و «نيروهاى ذخيره واحد برگزيده سايرت متكل». همچنين خانواده‌هاى بيست و پنج سربازى كه در دفاع از شهرك يهودی «نتزاريم» در نوار غزه طى چند سال اخير كشته شدند نيز با سه گروه مذكور اعلام همراهى نمودند.[۱] يكى از مشكلات مهمى كه نيروهاى نظامى رژيم صهيونيستى از آغاز انتفاضه الاقصى با آن مواجه شده‌اند، مسئله تمرد نيروهاى ذخيره از خدمت در اراضى اشغالى ۱۹۶۷ (نوار غزه و كرانه باخترى رود اردن) است. رژيم صهيونيستى طى چند سال اخير با روش‌هايى كه بيشتر سركوب‌گرانه بوده‌اند سعى كرده كه بر اين مشكل غلبه كند. اما با اين وجود تمرد به بخش‌هاى حساس و برگزيده ارتش اين رژيم، نظير نيروى هوايى و واحد كماندوى كشيده شده و اين امر ضربه‌اى به اعتبار نيروهاى نظامي است و نشانگر جو مخالفت و اعتراضى است كه در جامعه اين رژيم در حال شكل‌گيرى مى‌باشد.

در اين گزارش ضمن بررسى موارد اعتراض و تمرد از خدمت از آغاز انتفاضه الاقصى، واكنش‌ها و دلايل آن‌را بررسى مىكنيم.

موارد تمرد از خدمت از آغاز انتفاضه

مهم‌ترين موارد تمرد از خدمت از آغاز انتفاضه الاقصى عبارتند از:

1. نارضايتى و تمرد نيروهاى ذخيره و احتياط عادى از خدمت در چند ماه پايانى سال ۲۰۰۰ منجر به دستگيرى و بازداشت گسترده آنها در ژانويه ۲۰۰۱ گرديد.[۲]
2. مخالفت بيش از ۱۰۰ نفر افسر و سرباز احتياط با خدمت در اراضى اشغالى فلسطين در فوريه سال ۲۰۰۲.[۳]
3. نامه ۲۷ نفر از خلبانان نيروى هوايى به سرلشکر «دان هالوتس»، فرمانده نيروى هوایی در سپتامبر سال ۲۰۰۳.[۴]
4. نامه سيزده نفر از نيروهاى ذخيره عضو واحد برگزيده كماندويى «سايرت متكل» به شخص آريل شارون، نخست‌وزير در دسامبر ۲۰۰۳.[۵]

همچنين چند مورد اعتراض و تمرد فردى نيز وجود داشته است. مانند مخالفت «يوسف صنديق» افسر احتياط از پيوستن به يگان خدمتى خود در ژوئن ۲۰۰۳[۶]، مخالفت سرگرد ذخيره «موشه افك» با خدمت دخترش «گالى افك» در شهرك «نتزاريم» واقع در نوار غزه، تامه و مخالفت پنج دانش‌آموز دبيرستان با خدمت در ارتش «تا زماني‌كه به اشغالگرى ادامه دهد».[۷] مخالفت «يوناتان بن آرتسى» جوانى كه به جهت صلح‌طلب بودن حاضر به خدمت نشد[۸] و استعفاى سرهنگ «ايتان رونل» در اعتراض به اعمال غيرقانونى عليه غيرنظاميان در فلسطين.[۹]

به‌طور كلى مىتوان موارد تمرد را به دو بخش جمعى و محدود تقسيم كرد. تفاوت اين دو در تعداد متمردين و تاثيرات آن مىباشد.

موارد تمرد جمعى

در سال ۲۰۰۱ دو هزار و پانصد نفر سرباز ذخيره بدون كسب اجازه از خدمت غيبت كردند. شمار بيشترى نيز به‌عنوان «فراريان از خدمت بى‌انگيزه» (كسانی كه به دلايل شخصى و يا پزشكى از خدمت شانه خالى مىكنند) مطرح شدند. رژيم صهيونيستى در ابتدا به دستگيرى گسترده نظاميان متمرد دست زد و ۶۰۰ نفر را بازداشت كرد. اين نيروهاى ذخيره اعتراضاتى داشتند از جمله اينكه طلاب مدارس مذهبى از خدمت نظام معاف هستند در حاليكه اقشار ديگر ناچارند حتى در سنين سى و چهل سالگى به منطقه اشغالى ۱۹۶۷ بروند. آنها حس مي‌كردند كه در جهت منافع شهرك‌نشينان فدا مي‌شوند.[۱۰]

در اعتراض سال ۲۰۰۲ دو افسر نيروى نظامي رژيم صهيونيستى به نام‌هاى سروان «داويد زونشتاين» و ستوان «يانيف ايتزكوويتز» كه ادامه اشغال سرزمين‌هاى ۱۹۶۷ و سركوب جمعيت فلسطينى را براى رژيم صهيونيستى بى‌فايده مىدانستند و حتى تهديدى عليه امنيت آن رژيم به‌حساب مي‌آوردند، نامه‌اى تهيه كردند كه به «نامه رزمندگان» معروف شد. آنها در اين نامه و (به عبارت بهتر بيانيه) تاكيد كردند «سرزمين‌هاى اشغالى ۱۹۶۷ بخشى از خاك اسرائيل نيست و ما نبايد آنسوی مرزهای ۱۹۶۷ خدمت كنيم و نبايد به اين جنگ ادامه داد.[11]

آمار امضاكنندگان نامه كه در آغاز حدود پنجاه نفر بود در مدت كمى به ۱۵۰ نفر رسيد و پس از آن امضاكنندگان گروه فشارى به نام «تشويق سرپيچى» به رهبرى سروان «داويد زوشتاين» را تشكيل دادند و نامه تهيه شده در فوريه ۲۰۰۲ را به‌عنوان منشور سياسى خود قرار دادند. امروزه ۵۸۳ نفر از همه واحدهاى نيروهاى نظامي اسرائيل نامه مزبور را امضا كرده‌اند و به اين حركت پیوسته‌اند. بالغ بر ۲۸۰ نفر از اين عده به‌دليل تمرد از خدمت در اراضى اشغالى ۱۹۷۶ توسط دادگاه‌هاى نظامى به حبس‌های در حدود ۳۵ روز محكوم گرديده‌اند. اين حركت امروزه در بسيارى از فعاليت‌هاى اعتراضى و مخالف شركت دارد و نقش سازمان ‌دهنده را به‌عهده مي‌گيرد.[۱۲]

نيروى نظامي رژيم صهيونيستى اجازه نداد كه دامنه اين نافرمانى گسترش يابد. فروكش كردن مقطعى انتفاضه و كاهش عمليات‌ها و مطرح شدن طرح صلح «نقشه راه» و مذاكره بين مقامات رژيم صهيونيستى و فلسطين و برقرارى آتش‌بس همگى عواملى بودند كه درگيرى نيروهاى نظامي رژيم صهيونيستى در اراضى اشغالى را كم كردند. اما اين رژيم سرانجام آتش‌بس را با انجام حملات هدفمند با استفاده از هواپيماها و هلى‌كوپترها عليه فرماندهان فلسطينى و اعضاى برجسته گروه‌هاى جهادی نقض كرد.

به‌دنبال آن در سپتامبر ۲۰۰۳ نامه خلبانان منتشر شد. ۲۷ نفر خلبان (كه ذخيره و دائم بودند) در نامه خود آورده بودند كه «حاضر نيستند دستورات غيراخلاقى و غيرقانونى در حمله به مناطق مسكوني فلسطينى را بپذيرند». آنها تاكيد كردند که «ادامه اشغال، امنيت كشور را به مخاطره جدى مى‌افكند». شاخص‌ترين چهره امضاكننده نامه سرهنگ «يفتاح اسپكتور» بود كسى كه «حماسه نيروى هوايى اسرائيل» خوانده مىشد. وى در جنگ ۱۹۷۳ شركت داشت و جزو خلباناني بود كه در عمليات حمله به نيروگاه ««اوزیراک» عراق در سال ۱۹۸۱ شرکت نموده بود.[13] البته بيشتر اين خلبانان از ۱۵ سال قبل پرواز نكرده بودند. پنج نفر دوره آموزش اف ـ ۱۵ را مي‌‌گذراندند و دو نفر با هلى‌كوپترهاى ترابرى پرواز مي‌كردند.[۱۴]

اين نامه اهميت بسيارى داشت زيرا تمرد در نيروى هوايى تا آن زمان سابقه نداشت و از آنجا كه برجسته‌ترين بخش نيروهاى نظامي رژيم صهيونيستى دست به مخالفت زده بودند، مقامات رژيم صهیونیستی به‌شدت نگران شدند. به دستور «دان هالوتس» كه فرمانده نيروى هوايى اين خلبانان از حق پرواز محروم شدند و از آنها خواسته شد كه دست از اعتراض بردارند و امضاى خود را پس بگيرند. آنها تهديد به اخراج شدند. به‌دنبال آن مذاكره با اين خلبانان آغاز شد. اين خلبانان همچنان از حق پرواز محروم هستند و بايد در انتظار رسيدگى قضايى به پرونده خود باشند.

ارتش رژيم صهيونيستى هنوز از شوك‌نامه خلبانان درنيامده بود كه نامه سيزده نيروى ذخيره از واحد كماندویی برگزيده سايرت متكل در تاریخ ۲۳ دسامبر ۲۰۰۳ منتشر گرديد. اين نامه خطاب به نخست‌وزير نوشته شده بود و نسخه‌اى از آن‌را براى «شائول موفاز»، وزير دفاع فرستادند. نيروهاى ذخيره مزبور در اين نامه تاكيد می‌کردند که «قصد نداريم بيش از اين به برقرارى يك حكومت سركوب‌گر در اراضى اشغالى و نقض حقوق انسانى ميليون‌ها فلسطينى كمك نماييم» و اينكه «ما بيش از اين خود را سپر بلاى شهرك‌نشينان سودجو قرار نخواهيم داد». اين نامه حتى تكان‌دهنده‌تر از نامه خلبانان بود. زيرا اين نامه را اعضاى يكى از معتبرترين و زبده‌ترين واحدهاى نظامي رژيم صهيونيستى منتشر نمودند. واحد سايرت متكل در پرونده خود عمليات موفقيت‌آميز نجات هواپيماى «سابنا» از دست هواپيماربايان كه در ۱۹۷۲ و به رهبرى «ایهود باراک» انجام شد و عمليات «انتبه» در ۱۹۷۶ به رهبرى «يوناتان نتانياهو» برادر بنيامين نتانياهو صورت گرفت را دارد. «زئف بويدم»، سخنگوى نيروهاى نظامي رژيم صهيونيستى بدين شكل از اين امر اظهار نارضايتى كرد: «ناراحت‌كننده است كه آنها عناوين نظامى و نام واحدشان را به‌كار مي‌برند تا اينكه مقاصد سياسى خود را بيان كنند». شارون در اين مورد خاص ساكت ماند.[۱۵]

مخالفت‌هاى محدود

مهم‌ترين مورد از مخالفت‌هاى محدود دو نامه‌اى است كه تعدادى دانش‌آموز دبيرستاني در اوت ۲۰۰۱ و سپتامبر ۲۰۰۲ منتشر كردند. در اين نامه‌ها «هگاى ميار»، «ماتان كامينر»، «شيمری زامرت»، «آدام مائور» و «نعام باحات» كه نقش سازمان‌دهنده داشتند به همراه دوستانشان اعلام كردند كه حاضر نيستند تا زماني‌كه ارتش به اشغالگرى ادامه مىدهد، خدمت كنند. اين پنج نفر اخيرا در دادگاه نظامي يافا به ۱۲ ماه حبس در زندان ششم پايگاه نظامى «عتلیت» محكوم شد‌ه‌اند.[۱۶] نعام باحات از بين اين افراد به نداى وجدان كه همواره از دوره كودكى با او بوده اشاره مي‌كند و اينكه به‌دنبال انتفاضه همواره از خود مىپرسيده تا کی اسرائيل مي‌تواند اين مردم را آواره نگاه دارد؟ او معترف است كه همواره تناقضى را بين ارزش‌هاى خود و ارزش‌های «دولت اسرائیل»حس مىكرده است. چرا كه از يك طرف شاهد ديدگاه عمومى صهيونيست‌ها مبنى بر دشمنى اعراب و اثبات حقانيت اسرائيل بوده و در سوى ديگر مردمى را مىديده كه سى سال تحت اشغال در كمال فقر و محروم از آزادى زيسته‌اند.[۱۷] دادگاه در هنگام صدور حكم اعلام كرد كه هدف از اين حكم هشدارى است به بقيه. اين افراد متهم شدند كه قصد گسترش مخالفت در صفوف ارتش را داشته‌اند.[۱۸]

دلايل تمرد

علل اين مخالفت‌ها چه بوده است؟ به‌نظر مى‌رسد كه رژيم صهيونيستى تاوان اشغالگرى خود را پس مىدهد. اين اشغالگرى، رژيم صهيونيستى را با جمعيت انبوهى از اعراب مسلمان مواجه ساخت كه از يك طرف نمىخواست آنها را در جمعيت خود جذب كند و از طرف ديگر نمىتوانست كه آنها را با جمعيت يهودى جايگزين نمايد. رژيم صهيونيستى سالهاست كه مردم فلسطينى كرانه باخترى و نوار غزه را در وضعيتى تاسف‌بار و در حالت بلاتكليفى نگه داشته است و حاضر نيست حق مشروع آنها را براى تعيين سرنوشت خود و برخوردارى از استقلال را پذیرد (هر چند كه فلسطينى‌هاى ساكن در اراضى اشغالى سال ۴۸ نيز وضعيت چندان بهترى ندارند). از اين‌رو فلسطينى‌ها براى دفاع از حقوق خود،، صهيونيست‌هايى كه به اين منطقه وارد مىشوند، را مورد حمله قرار مي‌دهند.

با توجه به مقاومت فلسطينى‌ها شهروندان و اتباع رژيم صهيونيستى نيز از ادامه درگيرى با فلسطينيان كه به‌ويژه از زمان اشغال كرانه باخترى و نوار غزه تشديد شده به تنگ آمده‌اند. به ‌دنبال جنگ ۱۹۶۷ رژيم صهيونيستى احساس كرد كه عمق استراتژيك لازم را يافته است و دولت‌های عربى نيز ديگر درصدد نابود كردن آن برنيامدند. جنگ ۱۹۷۳ تنها با اين هدف انجام شد كه دولت‌هايى نظير مصر به رژیم صهيونيستى نشان دهند بهتر است براى باز پس دادن. برخى سرزمين‌هاى عربى (از جمله

صحراى سينا) مذاكره كند و اينكه چندان هم شكست‌ناپذير نيست. رژيم صهيونيستى از آن زمان تاكنون بيشتر کوشيده كه صلح و به رسميت شناخته شدن توسط اعراب را به‌دست آورد و اشغال جنوب لبنان نيز اساسا با هدف ضربه زدن به گروه‌هاى فلسطينى و ايجاد مناطق و كمربندهاى امنيتى موقت بوده است. گرچه از آن زمان احتمال جنگ با دولت‌هاى عربى كمتر شد اما جنگ صورت جديدى يافت. جنگ چريكى، انتفاضه و حملات شهادت‌طلبانه صور جديد درگيرى بوده‌اند.

برخى از اتباع رژيم صهيونيستى به‌دلايل وجدانى، برخى به‌دليل بيم از دست رفتن فرزندان خود (هزينه انسانى كه جبران آن براى اين رژيم دشوارتر از فلسطينى‌ها است) و برخى ديگر به‌دليل حملات شديدى كه به‌صورت دائمى عليه امنيت و جان آنان انجام مي‌شود خواهان پايان دادن به اشغال در اين منطقه هستند و حاضر به خدمت در آنجا نمىباشند. مطابق يك نظرسنجى ۲۵٪ اسرائيلى‌ها با ادامه اشغال كرانه باخترى و نوار غزه مخالف هستند.[۱۹] حركت «تشويق سرپيچى» و دو حركت جديد «امضاكنندگان نامه خلباتان» و «نيروهاى ذخيره واحد نخبه سايرت متكل» و گروه فشار موسوم به «يش گوول» (حدى وجود دارد) خواهان خروج رژيم صهيونيستى از اين اراضى و برچيده شدن شهرك‌ها هستند.

يك علت ديگر تمردهاى چند سال اخير نارضايتى شهروندان رژيم صهيونيستى از خدمت در واحدهاى ذخيره است. (خدمت ذخيره هر سال به مدت يك ماه براى تمام اتباع آن رژيم اجبارى است و محدوده سنى آن براى زنان كمتر از چهل سال و براى مردان كمتر از چهل وپنج سال مىباشد). نيروهاى ذخيره اين احضار شدن خود به خدمت را باعث زيان‌هاى اقتصادى مىدانند و نيز به معافيت از خدمت محصلين مدارس مذهبى (معزوف به يشيوا) معترض هستند. به‌علاوه از آنجا كه بيشتر نيروهاى ذخيره به نواحى اشغالى ۱۹۷۶ اعزام مى‌شوند و بايد از شهرك‌ها محافظت كنند آنها حس مي‌كنند كه بى‌جهت قرباني منافع عدیده‌ای شهرك‌نشين مىشوند. يكى از دلايل اصلى حركت‌هاى مخالف فلسطينيان همين برپایی شهرك‌هاست كه به هرحال نوعى اشغالگرى و گسترش مخفى و بى‌سر‌و‌صداى رژيم صهيونيستى به داخل اراضى فلسطين مي‌باشد.

نتيجه‌گيرى

با توجه به افزايش مقاومت فلسطينى‌ها، اين رژيم بايد در انتظار موارد جديدى از تمرد و نافرمانى در نيروى نظامي خود و رشد گروه‌هاى فشار صلح‌طلب و مخالف با سياست اشغال و سركوب باشد. انتفاضه فلسطين علاوه بر ابعاد ديگر از اين نظر كه توانسته پاره‌اى وجدان‌ها را درون جامعه رژيم صهيونيستى بيدار كند و تا حدودى آن رژيم را در برابر افكار عمومى داخلى مستاصل سازد موفق بوده است.

امروزه رژيم صهيونيستى در داخل با پرسش‌هاى مهمى روبروست: با كرانه باخترى و نوار غزه چه بايد كرد؟ با شهرك‌ها و شهرك‌نشينان چه بايد كرد؟ آيا اسرائيل و وطن ملى يهود كه هدف بزرگ بنيانگذاران صهيونيسم بود بايد از دربرگرفتن سرزمين‌هايى كه يهوديان آنها را «يهوديه» و «سامره» (كرانه باخترى رود اردن) مىخوانند صرف‌نظر كند؟

منابع

2ـ www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml,sessionid

3ـ www.hartford-hwp.cpm/archives/51a/064.html

4ـ http://www.haaretz.com.(2003/9/26)

5ـ http://www.haaretz.com(2003/12/23)

7ـ http://www.workers.org/www/2004/ref useniks 0115. php

9ـ سرهنگ بازنشسته «ايتان رونل» در نامه‌اى به موشه يعلون، رئيس ستاد ارتش اظهار داشت كه در اراضى اشغالى فلسطين كودكان قربانى گلوله‌هاى ما مى‌شوند.... كشورى كه در آن ارتش تظاهرات‌ها را با شليك گلوله متفرق سازد غيردمكراتیک است». ظاهرا اشاره او به حادثه اخير تيراندازى ارتش به تظاهركنندگان چپ‌گرايى است كه در كرانه باخترى نزديك روستاى مشاو عليه ديوار حائل تجمع كرده بودند در اين حادثه «نعماتى هاراون» يك تظاهركننده چپ‌گرا كشته شد.

http://www.aljazeeeah.info/

10ـ http://www.telegraph.co.uk/

11ـ http://www.seruv.org.il/

12ـ http://www.seruv.org.il/english/movement.php

.ـ همان

15ـ www.haartez.com2003/12/23

16ـ www.haartez.com2004/1/8

17ـ http://www.refuz.org.il/

18ـ http://www.workers.org/

19ـ Ibid

Array
(
    [0] => stdClass Object
        (
            [ArticleFishId] => 39
            [SerialNo] => 37
            [MTitle] => تمرد از خدمت در نيروهاي نظامي رژيم صهيونيستي
            [FTitle] => 
            [AMTitle] => 
            [AFTitle] => 
            [EMTitle] => 
            [EFTitle] => 
            [ALanguage] => 1
            [TLanguage] => 0
            [ADateS] => 0
            [ADateM] => 0
            [ADateG] => 0
            [Side_NY] => 0
            [Side_NS] => 0
            [Side_B] => 0
            [Side_HY] => 0
            [Side_HS] => 0
            [Side_NE] => 1
            [Side_HE] => 0
            [SourceType] => 3
            [Book] => 0
            [BArticlePageFrom] =>           
            [BArticlePageTo] =>           
            [Magazine] => 0
            [MPublishDateS] => 0
            [MPublishDateM] => 0
            [MPublishDateG] => 0
            [MYear] => 0
            [MNo] => 
            [MSerialNo] => 0
            [MArticlePageFrom] =>           
            [MArticlePageTo] =>           
            [Site] => 2
            [ArticleAddrInSite] => درگاه ديد> موضوعات> سياست و حکومت> ناراضيان> مناطق و کشورها> اسرائيل
            [FishWriter] => 4
            [WriteDate] => 10/25/2004 0:00:00
            [Confirmed] => 1
            [SupervisorView] => پديد آورنده ندارد
            [Abstract] => 
            [AAbstract] => 
            [EAbstract] => 
            [Editted] => 1
            [Degree] => 0
            [Mode] => 0
            [fldFirstPage] => 0
            [fldFPMod] => 0
        )

)