پراكندگي و ويژگي‌هاي شهرك‌هاي صهيونيست نشين در نوار غزه

گزارش

يكي از نشانه هاي موجوديت اسراييل در فلسطين كه از ابتداي قرن بيستم ميلادي آشكار شد اسكان يهوديان است. اسكان در اصل نمايانگر انديشه، ايدئولوژي و راهبردي است كه اسراييل بر پايه آن تشكيل شد. زيرا اسراييل بدون جمع‌ كردن يهوديان سراسر دنيا در فلسطين نمي‌توانست به وجود آيد امري كه سياست سلطه بر اراضي و اسكان مهاجران را اقتضا مي‌كند.

پس از اشغال بخش‌هاي ديگري از سرزمين فلسطين در سال 1967 ميلادي فرصت تازه‌اي براي اسراييل به منظور احداث تعداد بيشتري شهرك و جذب مهاجران بيشتر فراهم آمد. لذا اين رژيم برنامه‌هاي كوتاه مدت و بلند مدتي را در اين زمينه تدوين و بنابر مقتضيات شرايط سياسي در منطقه به اجراي اين برنامه‌ها اقدام كرد.

در اين ميان تحقيقات زيادي درباره شهرك‌هاي اسراييلي نشين در كرانه باختري انجام شده كه با توجه به مؤلفه‌هاي سياسي و تغيير و تحولات در روند طرح‌هاي شهرك سازي رژيم صهيونيستي همچنان ادامه دارد اما تاكنون درباره شهرك‌هاي موجود در نوار غزه تحقيقات بسيار اندكي انجام شده است. اين امر ما را بر آن داشت كه در يك مقاله تحليلي به طور مفصل به واقعيت‌هاي شهرك‌هاي اسراييلي نشين در نوار غزه بپردازيم به ويژه كه ما گفت و گوهاي نهايي صلح را در پيش رو داريم. مذاكراتي كه به نظر بسيار پيچيده خواهد بود و احتمال مي‌رود در جريان آن عدم پايبندي اسراييل به تعهدات مندرج در توافقنامه‌ها و پيمان‌هاي منعقده را شاهد باشيم.

در اين پژوهش ابتدا جغرافياي نوار غزه و وضعيت اسكان يهوديان در اين منطقه را مورد بررسي قرار خواهيم داد و در ادامه به توصيف مناطقي خواهيم پرداخت كه اين شهرك‌ها در آن برپا شده است.

جغرافياي نوار غزه

نوار غزه منطقه‌اي است كوچك از سواحل فلسطين كه ارتش‌هاي عرب توانستند پس از امضاي توافقنامه‌هاي آتش بس سال 1949 ميلادي آن را حفظ كنند.

موقعيت و اهميت

نوار غزه كه منطقه‌اي مستطيلي شكل مي‌باشد در جنوب ساحل شرقي درياي مديترانه

***9***

قرار دارد. طول اين منطقه 45 كيلومتر، عرض آن بين 6 تا 11 كيلومتر و مساحت آن بالغ بر 365 كيلومتر است كه از غرب به درياي مديترانه، از شمال و شرق به اسراييل و از جنوب به مصر محدود مي‌شود. نوار غزه در طول تاريخ به سبب قرار گرفتن در مسير عبور كاروان‌هاي بازرگاني جزيره العرب به دو سرزمين شام و مصر و همچنين به سبب آنكه نقطه برخورد تمدن‌هاي مختلف منطقه و محل وقوع جنگ‌هاي بزرگ و مهم به شمار مي‌آيد از جايگاه ويژه‌اي برخوردار بوده است.

ناهمواري‌هاي نوار غزه

ارتفاع نوار غزه از سطح دريا 20 تا 40 متر است اما در «تل المنطار» واقع در شرق شهر غزه به 85 متر و در «بيت حانون» به 70 متر مي‌رسد. در اين ميان وادي غزه به سبب وجود شهرها و تمدن‌هاي فراوان در اطراف آن از جمله «تل العجول» و «تل جمه» از اهميت تاريخي فوق‌العاده‌اي برخوردار است.

نوار غزه از شرق به غرب داراي شيب‌هاي تندي است كه تا ساحل دريا ادامه دارد. اين منطقه از شمال به جنوب به سه بخش تقسيم مي‌شود.

1ـ منطقه رملي كه در ساحل درياي مديترانه قرار دارد و داراي رمل‌هاي بسيار نرم مي‌باشد. عرض اين منطقه در وسط دو كيلومتر و در شمال وجنوب تا حدود كيلومتر مي‌باشد. اسراييل بخش‌هاي وسيعي از اين منطقه را تصرف كرده و در آن دست به شهرك‌سازي زده است.

در جريان اين شهرك‌سازي‌ها بسياري از آثار و نشانه‌هاي تاريخي از بين رفت و وضعيت زيست محيطي منطقه نيز دچار آسيب‌هاي فراواني شد.

به گفته كارشناسان 60 درصد از آب‌هاي زيرزميني نوار غزه در اين منطقه قرار دارد.

2ـ منطقه مياني كه از لايه‌هاي گلي تشكيل شده و اكثر فعاليت‌هاي كشاورزي و صنعتي اهالي نوار غزه در آن انجام مي‌شود و جاده اصلي نوار غزه نيز در آن واقع است.

3ـ شرق نوار غزه كه بسيار مرتفع بوده و متشكل از لايه‌هاي شني درشت به نام «كركار» است. كشاورزي ديم در نوار غزه در اين منطقه انجام مي‌شود.

آب و هوا

آب و هواي نوار غزه مديترانه‌اي است اما در عين حال از آب و هواي نيمه صحرايي شمال شبه جزيره سينا تأثير مي‌پذيرد. از اين رو ميانگين دماي هوا سالانه آن 20 درجه بالاي صفر و ميانگين سالانه بارش باران در اين منطقه 374 ميليمتر مي‌باشد اما ميزان بارش بنا به وضعيت هر سال و هر منطقه متفاوت است.

اين ميزان در بيت لاهيا و بيت حانون واقع در شمال غزه در سال 400 ميليمتر است كه در منطقه وجباليا 350 ميليمتر، در منطقه مياني 300 ميليمتر، در خان يونس 250 ميليمتر و در رفح 200 ميليمتر گزارش شده است. در عين حال نوار غزه پيوسته در معرض بادهاي شمال غربي قرار دارد.

آب و خاك

بخشي از خاك نوار غزه رمل و برخي ديگر به ويژه منطقه مياني گلي است. از سوي ديگر منبع اصلي تأمين آب اين منطقه باران است اما به سبب متغير بودن ميزان بارش اهالي غزه عمدتاً متكي به آب‌هاي زير زميني هستند. البته چاههاي آب زيادي در نقاط مختلف نوار غزه وجود دارد اما به سبب افزايش مصرف آب در مناطق فلسطيني نشين و صهيونيست نشين غزه اين منطقه از كمبود شديد آب رنج مي‌برد.

نقاط مسكوني در نوار غزه

در غزه چهار شهر وجود دارد كه دو شهر يعني «غزه» و «رفح» باستاني به شمار مي‌رود اما دو شهر «دير البلح» و «خان يونس» در دوره اسلامي و پس از فتوحات مسلمانان احداث شده است.

روستاهاي اين منطقه نيز عبارتند از بيت حانون، بيت لاهيا، جباليا، النزاله، الزوايده، القراره، بني سهيلا، عبسان بزرگ، عبسان كوچك و خزاعه كه برخي از آنها مانند جباليا و الزوايده به شهر تبديل شده‌اند.

پس از سال 1948 ميلادي و عزيمت فلسطيني‌ها به نوار غزه اين اردوگاهها احداث شد: جباليا، الشاطيء، النصيرات، البريج، المغازي، ديرالبلح، خانيونس و رفح.

آب رساني و برقي رساني در شهرهاي و روستاها بر عهده شوراهاي شهر و روستا اما در اردوگاهها به عهده شوراهاي شهر و روستا اما در اردوگاهها به عهده آژانس كمك رساني وابسته به سامان ملل متحد (انروا) مي‌باشد.

جمعيت غزه

بنابر آمار منتشره از سوي مركز آمار فلسطين در روز 31 / 12 / 2003 ميلادي جمعيت نوار غزه يك ميليون و 400 هزار نفر است.

نوار غزه از پرتراكم ترين نقاط جهان به شمار مي‌رود كه تراكم جمعيت در آن بالغ بر

***10***

 2913 نفر در هر كيلومتر مربع است كه با در نظر گرفتن شهرك‌هاي موجود اين رقم به 3333 نفر در هر كيلومتر مربع مي‌رسد. نوار غزه جمعيتي جوان دارد كه 3/50 از آن زير 15 سال است. درصد افراد شاغل به تحصيل در دبيرستان نيز 25 درصد گزارش شده كه تعداد مردان حدود 10 هزار نفر بيشتر از زنان است.

فعاليت‌هاي اقتصادي

عمده ساكنان نوار غزه در بخش‌هاي صنعتي، بازرگاني و خدماتي مشغول فعاليت هستند كه علت اين امر جمعيت زياد، مهاجرت كشاورزان و آوارگاني است كه به سبب از دست دادن زمين‌هاي خود به مشاغل صنعتي و بازرگاني روي آورده‌اند.

اين در حالي است كه در سال 2002 ميلادي فقط 8/14 درصد از نيروهاي شاغل در بخش كشاورزي فعاليت مي‌كردند. در همين سال 9/12 درصد از شاغلان را كارگران تشكيل مي‌دادند و سايرين نيز در بخش شيلات، بهداشتي و پزشكي، آموزشي و ساير بخش‌ها مشغول به كار هستند.

در غزه صنايع زيادي از جمله ريسندگي و بافندگي، پوشاك، صنايع فلزي و معدني، صنايع چوب، صنايع مصالح ساختماني مانند سنگ، آجر، بتون و همچنين كارگاههاي چند منظوره در حال فعاليت هستند.

از سوي ديگر كشت مركبات كاهش داشته اما كاشت سبزيجات افزايش يافته است و ساكنان منطقه تمايل بيشتري به زيتون و خشكبار به ويژه بادام پيدا كرده‌اند. علاوه بر آنكه زمين‌هاي زيادي به كشت انگور و انجيز اختصاص يافته است.

در بخش شيلات نيز به سبب اقدام نيروهاي صهيونيست در ممانعت از عزيمت صيادان به دريا صيد ماهي به ميزان زيادي كاهش يافته و توليد سالانه آبزيان در سال 2002 ميلادي از 2627 تن فراتر نرفت.

بخش دامداري نيز در وضعيت مناسبي قرار ندارد و بنابر آمار در سال 2002 ميلادي حدود 1500 تن توليد داشته است كه به هيچ عنوان پاسخگوي نياز داخلي نيست.

فصل دوم: اسكان صهيونيست‌ها در نوار غزه

اسراييل در خلال سالهاي 1968 تا 1973 ميلادي 5 شهرك در نوار غزه احداث كرد كه عبارتند از:

1ـ شهرك ايريز كه در سال 1968 ميلادي تأسيس شد و در مرزهاي شمالي نوار غزه و در حاشيه جاده اصلي منتهي به اسراييل قرار دارد. گذرگاه ايريز نيز در همين شهرك واقع است.

2ـ شهرك كفار داروم در جاده صلاح الدين به سمت جنوب نزديك ديرالبلح كه در سال 1970 ميلادي ايجاد شد و تنها مسير اصلي ميان شهر غزه و جنوب به شمار مي‌رود.

3ـ شهرك نيتسر حزاني كه در سال 1973 ميلادي و با هدف استفاده در زمينه‌هاي نظامي دريايي تأسيس شد.

4ـ شهرك موراج در جاده اصلي نزديك شهر رفح و خان يونس كه در سال 1972 ميلادي به وجود آمد.

5ـ شهرك نتساريم كه در سال 1972 ميلادي احداث شد.

در مرحله دوم يعني سالهاي 1977 تا 1991 ميلادي 14 شهرك براي پر كردن خلاء ژئوسياسي ـ امنيتي ناشي از برچيدن شهرك‌هاي يهودي نشين صحراي سينا به وجود آمد. اين اقدام دو هدف را دنبال مي‌كرد: استفاده از اين شهرك‌ها براي تجمع نيروهاي نظامي اسراييل در نزديكي مرزهاي مصر و بكارگيري آن به عنوان مجتمع‌هاي مسكوني براي كنترل كامل اكثريت مناطق ساحلي نوار غزه و اجراي طرح‌هاي شهرك سازي مانند طرح آلون و طرح شارون.

حال در اين بخش به وضعيت شهرك‌هاي اسراييلي نشين در دولت‌هاي مختلف تل آويو و شيوه‌هاي اسكان و نوع مجتمع‌هاي مسكوني مي‌پردازيم:

1ـ شهرك‌هاي اسراييلي نشين در كابينه‌هاي مختلف رژيم صهيونيستي سياست‌هاي شهرك‌سازي و اسكان رژيم صهيونيستي در نوار غزه مطابق با فرايند تغيير و تحولات سياسي در اين رژيم و منطقه شكل گرفت. در خلال سالهاي حاكميت دولت حزب كه در سالهاي 1967 تا 1977 ميلادي رژيم صهيونيستي در راستاي راهبرد خود در زمينه قطع ارتباط نوار غزه با جهان خارج و كنترل راههاي اصلي و سواحل آن شهرك‌هايي را بنا نهاد چرا كه اين رژيم به دنبال افزايش عمليات‌هاي مبارزان فلسطيني و انتفاضه اين ملت عليه اشغالگران مجبور به كنترل سواحل و جاده‌هاي اصلي نوار غزه از طريق شهرك‌هاي ايريز، كفارداروم، نتساريم، موراج و نيتسر حزاني شد.

دولت حزب ليكود نيز در خلال سالهاي 1977 تا 1992 ميلادي 14 شهرك را در نزديكي سواحل دريا تأسيس كرد.

البته علاوه بر شهرك‌هايي كه پيشتر

***11***

 توسط نيروهاي اشغالگر صهيونيست ساخته شد شهرك‌هايي نيز وجود دارد كه همچنان غير مسكوني بوده و تنها از چند خانه سيار تشكيل شده است.

اين نقاط عبارتند از:

1ـ المنطار واقع در شرق شهر غزه نيزديك گذرگاه المنطار (كارني)

2ـ دورون شوشان واقع در شرق ديرالبلح نزديك گذرگاه كيسوفيم

3ـ ميراف واقع در شرق خانيونس

4ـ يغول واقع در مجتمع گوش قطيف

5ـ تل قطيف در مجتمع گوش قطيف

6ـ سلاو (سلاف) واقع در غرب شهر رفح

پس از به قدرت رسيدن حزب كار به رهبري اسحاق رابين در سال 1992 ميلادي رژيم صهيونيستي زير فشارهاي بين المللي و با توجه به آغاز گفت و گوهاي صلح با طرف فلسطيني تصميم به توقف روند اسكان در نوار غزه و كرانه باختري گرفت اما اين تصميم به محض به قدرت رسيدن حزب ليكود به رياست بنيامين نتانياهو در سال 1996 ميلادي لغو شد.

در كرانه باختري اراضي جديدي مانند وادي التين در طولكرم و سلفيت مصادره شد اما مهمترين و خطرناكترين مصادره در حال حاضر در جبل ابوغنيم در جريان است كه رژيم صهيونيستي قصد دارد شهرك‌ هارحوماه را به منظور تكميل حلقه شهركي در اطراف قدس و منزوي كردن شهر از مناطق عرب‌نشين پيرامونش ايجاد كند.

اما در نوار غزه دولت حزب كار به رياست رابين ممنوعيت فروش يا اجاره مجموعه‌اي از آپارتمان‌هاي خالي در شهرك‌هاي اسراييلي نشين و توقف روند اسكان را اعلام كرد اما حزب ليكود به رياست نتانياهو مجوز فروش و بكارگيري اين آپارتمان‌ها را صادر كرد كه تعداد آنها بدين شرح است:

ـ 25 آپارتمان در شهرك ايلي سيناي

ـ 21 آپارتمان در شهرك نيسانيت

ـ 120 آپارتمان در شهرك نفيه

ـ 9 آپارتمان در شهرك قطيف

ـ يك آپارتمان در كفار داروم

2ـ اسكان صهيونيست‌ةا در نوار غزه

تعداد شهرك‌هاي صهيونيست‌نشين در نوار غزه بالغ بر 19 شهرك به مساحت 23 هزار دنم است كه 23 هزار دنم ديگر نيز به عنوان حاشيه امنيتي به اين شهرك‌ها اضافه مي‌شود.

از اين رو مساحت شهرك‌ها  46 هزاردنم يعني 8/41 درصد اراضي دولتي را تشكيل مي‌دهد.

تا تاريخ 31/12/1995 ميلادي حدود 5 هزار نفر در اين شهرك‌ها زندگي مي‌كردند. اما بنا بر آمارهاي منتشره از سوي شوراي منطقه‌اي شهرك ها تعداد شهرك‌نشين‌هاي اسراييلي در نوار غزه بالغ بر 5936 نفر است كه اكثر آنها در شهرك گوش قطيف سكونت دارند.

اداره مركزي آمار فلسطين در گزارشي كه در اوت 2003 ميلادي منتشر ساخت اعلام داد كه تعداد شهرك نشين‌هاي اسراييلي در نوار غزه تا پايان سال 2002 ميلادي بالغ بر 7300 نفر بوده است.

اين در حالي است كه پس از روي كار آمدن حزب ليكود تعداد شهرك‌نشين‌ها در برخي شهرك‌ها افزايش يافت و در برخي ديگر رو به كاهش نهاد.

به عنوان مثال تعداد شهرك‌نشين‌ها در شهرك نيسانيت از 30 خانوار به 160 خانوار و در شهرك نفيه ديكاليم از 300 خانوار به 360 خانوار افزايش يافت البته اين آمار ثابت نيست و بنا بر تحولات و شرايط سياسي و امنيتي در منطقه تغيير مي‌كند علاوه بر آنكه آمار دقيقي از تعداد شهرك‌نشين‌ها وجود ندارد.

پراكندگي جمعيتي:

با نگاهي به پراكندگي شهرك‌هاي صهيونيست‌نشين در نوار غزه مي‌توان دريافت كه اين تقسيم‌بندي امري برنامه‌ريزي شده براي اعمال سلطه مطلق بر نوار غزه است.

اين شهرك‌ها در سه كمربند قرار گرفته‌اند كه دو كمربند درداخل نوار غزه و يك كمربند در داخل خط سبز قرار دارد و فاصله آن از مرزهاي شرقي نوار غزه بين 500 تا دو هزار متر است.

كمربند اول:

***12***

اين كمربند از ساحل نوار غزه به جز ساحل شهر غزه تا منطقه جباليا امتداد دارد و شامل 16 شهرك مي‌باشد كه عبارتند از: نتساريم، ايلي سيناي، دوگيت، قطيف، ياكال، نيتسر حزاني، جاني طال، نفيه ديكاليم، جاديد، جان اور، بني عتصمونه، بيت سيدح، كفريام، رفح يام، بدولح، يگول، تل قطيف و سلاف(سلاو).

كمربند دوم:

در جاده اصلي نوار غزه يعني جاده شماره 3 صلاح الدين قرار دارد و شامل سه شهرك ايريز، كفار دارم و موراج است.

كمربند سوم:

كه در داخل خط سبز و در فاصله 500 تا 2500 متري مرزهاي شرق نوار غزه قرار دارد و شامل 12 شهرك مي‌باشد:

اشدروت، نيرعام، جبعات نيزمت، مفلسايم، كافر عزه، ساعد، نحال عوز، عين هاشلوشاه، نيريم، كيرم شالوم، منطار، ميراف و دورون شوشال.

كمربند اول مجتمع‌هاي فلسطيني نشين را از غزه محدود كرده و آن را از ساحل دريا جدا مي‌كند. البته شكافي در اين منطقه وجود دارد كه حصار شهرك‌هاي صهيونيست نشين ساحل نوار غزه آن را شامل نمي‌شود اما تحت كنترل شديد كشتي‌هاي جنگي اسراييلي قرار داد و حتي اين كشتي‌ها در برخي موارد قايق‌هاي ماهيگيري فلسطيني‌ها را تعقيب مي‌كنند. اما مسؤوليت كمربند دوم كنترل جاده اصلي صلاح‌الدين يا جاده شماره 4 است.

به عنوان مثال شهرك ايريز ورودي شمالي نوار غزه به اسراييل را در كنترل دارد، شهرك كفار داروم شهر خان يونس را از دير البلح جدا مي‌كند و شهرك موراج براي كنترل جاده رفح به خان يونس است.

به عنوان بهترين گواه براي نقش اين شهرك‌هاي مي‌توان به تقسيم نوار غزه در سال 1996 ميلادي به سه بخش شمالي، جنوبي و مركزي و همچنين اقدام نيروهاي اشغالگر اسراييلي در تقسيم اين نوار به سه و حتي چهار بخش از زمان آغاز انتفاضه مسجد الاقصي در 29/9/2000 ميلادي اشاره نمود.

اما كمربند سوم كه در داخل خط سبز قرار دارد براي حمايت و پشتيباني از دو كمربند اول و دوم ايجاد شده و نيروهاي نظامي به منظور اقدام در صورت بروز هرگونه خطر احتمالي در آن مستقر شده‌اند كه اين امر در جريان انتفاضه اقصي آشكار شد.

اين شهرك‌ها در اصل محل استقرار پيشقراولان نيروهاي اسراييلي است كه براي حمايت از شهرك‌هاي نوار غزه آماده اقدام در اين منطقه هستند.

نوع شهرك‌ها

شهرك‌هاي صيهونيست‌نشين از نظر نوع بكارگيري استفاده به چهار نوع تقسيم مي‌شوند:

الف: شهرك‌هاي مسكوني يا غير نظامي كه عبارتند از:

دوگيت، رفح يام، كفريام، نتساريم، نفيه ديكاليم، نيتسر حزاني و نيسانيت.

ب: شهرك‌هاي كشاورزي كه عبارتند از:‌ ايلي سيناي، بيت سيدح، بدولح، جاني طال، جديد، قطيف و جان اور.

ت: شهركهاي تعاوني يا كيپوتص‌هاي بني عتصمونه و موراج.

ث: شهرك‌هاي صنعتي ايريز و ياكال.

با نگاهي به نوع شهرك‌ها مي‌توان دريافت كه شهرك‌هاي مسكوني يا غير نظامي بر پايه اصول اعتقادي و ديني بنا شده و مورد حمايت گروههاي افراط گراي ديني قرار دارد.

اما شهرك‌هاي كشاورزي مطابق با برنامه‌هاي رژيم صهيونيستي براي غصب اراضي كه داراي محصولات مهمي مانند گوجه فرنگي، خيار، كلم و گل مي‌باشد احداث شده است.

شهرك‌نشين‌ها اينگونه محصولات را جمع‌آوري و براي صادرات آماده مي‌كنند.

در شهرك‌هاي صنعتي كه بزرگترين آن ايريز است دهها كارگاه و كارخانه وجود دارد و كارگران فلسطيني نوار غزه در آن مشغول فعاليت هستند.

از جمله صنايع موجود در ايريز مي‌توان به صنايع پوشاك و چوب و در شهرك باكال مي‌توان به كارخانه توليد رب گوجه فرنگي اشاره نمود.

در دو شهرك تعاوني تمام فعاليت‌ها به صورت مشترك انجام مي‌شود.

اما در شهرك‌هاي نتساريم و نيتسر حزاني مراكز جاسوسي رژيم صهيونيستي، واحدهاي نظامي و گارد ساحلي مشغول فعاليت هستند.

اما رژيم صهيونيستي شهرك‌هاي صنعتي را به منظور جلوگيري از خطر آلودگي صنايع از صهيونيست‌ها تا حد امكان از مناطق يهودي نشين دور كرده و در نزديكي مناطق فلسطيني نشين مستقر كرده است. امري كه نشان مي‌دهد اين رژيم حتي ابتدايي‌ترين حقوق انساني را رعايت نكرده و رژيمي مبتني بر تبعيض نژادي است.

شيوه عقيدتي:

جنبش‌هاي ديني و تروريستي شهرك اسراييلي نشين در فلسطين ايفا كرده‌اند كه از جمله اين جنبش‌ها مي‌ـوان به گوش قطيف، بيشع، اعودات اسراييل، مزراحي، هبوعيل مزراحي، كاخ كهاناحي و كيپوتس ديني اشاره نمود.

مزراحي ـ هبوعيل مزراحي دو حزب صهيونيستي هستند كه در سال 1955 ميلادي با شعار «سرزمين اسراييل براي ملت اسراييل» با يكديگر متحد شدند و بدين ترتيب حزب واحد مفدال نقش بسزايي در تأسيس جنبش گوش آمونيم ايفا كرد.

اين حزب افراط گري مذهبي شهرك‌هاي نيسانيت، نتساريم، كفار داروم، گوش قطيف، جاني طال، نيتسر حزاني، جان اور، جاديد و موراج را در اختيار دارد.

جنبش گوش آمونيم در سال 1974 ميلادي به عنوان يك تشكيلات جديد در حزب ملي مذهبي مفدال اعلام موجوديت كرد و «موشه ليفنجر» خاخام نژادپرست و متعصب پدر روحي آن به شمار مي‌رود.

اين جنبش شهرك‌هاي بني عتصمونه و

***14***

ايلي سيناي و شوراي شهرك‌هاي نوار غزه شهرك‌هاي نفيه ديكاليم و رفح يام كه دو شهرك‌ غير مذهبي هستند را در اختيار دارد.

6 شهرك باقي مانده نيز مشترك است كه بدين ترتيب شهرك‌هاي طبقه‌بندي شده بر اساس مسائل عقيدتي را مي‌توان اينگونه بر شمرد:

9 شهرك ديني

6 شهرك مشترك

2 شهرك غير مذهبي

2 شهرك متفرقهچ

3ـ نقاط اسكان در نوار غزه

شامل نيسانيت، ايلي سيناي و دوگيت. الف: شهرك ايلي سيناي:

يك شهرك كشاورزي واقع در يك كيلومتري شرق ساحل دريا كه در سال 1983 ميلادي براي جذب شهرك‌نشين‌هايي كه پس از امضاي پيمان صلح ميان مصر و رژيم صهيونيستي مجبور به ترك اين منطقه شدند، احداث شد.

مساحت بناهاي اين شهرك 175 دنم و مساحت كل آن 763 دنم است كه 30 تا 40 خانواده در آن زندگي مي‌كنند. اين رقم پس از روي كار آمدن نتانياهو و لغو بخشنامه اسحاق رابين نخست وزير مقتول رژيم صهيونيستي مبني بر توقف روند اسكان و همچنين در زمان روي كار آمدن آريل شارون در اوايل سال 2001 ميلادي افزايش يافت و به حدود 60 خانواده (300 شهرك نشين) رسيد.

ب ـ شهرك نسانيت: يك شهرك كشاورزي واقع در 5 كيلومتري شرق ساحل دريا و 5/1 كيلومتري مرزهاي شمال نوار غزه كه در سال 1982 ميلادي براي شهرك‌نشين‌هاي سابق سينا ايجاد شد.

زيربناي اين شهرك 416 دنم و مساحت كل آن 1620 دنم است كه 160 خانوار با جمعيتي بالغ بر 550 شهرك نشين در آن سكونت دارند كه اين رقم در دوران حكومت حزب ليكود و آريل شارون در سال 2001 ميلادي افزايش يافت.

ج ـ شهرك دوگيت يا روستاي ماهيگيران:

از شهرك‌هاي مسكوني يا به اصطلاح غير نظامي كه در سال 1990 ميلادي در يك كيلومتري ساحل دريا و دو كيلومتري جنوب مرزهاي شمالي نوار غزه احداث شد. زير بناي اين شهرك 258 دنم و مساحت كل آن 600 دنم است كه 70 شهرك‌نشين در آن سكونت دارند.

اين شهرك‌ها با جاده‌اي به يكديگر متصل هستند كه فلسطيني‌ها حق عبور و مرور از آن را ندارند. از جمله ويژگي‌هاي اين شهرك‌ها ارتباط مستقيم با اسراييل و نزديكي به نقاط مسكوني فلسطيني‌ها در بيت لاهيا و بيت حانون است.

شهرك‌هاي ذكر شده در اصل خط مقدم رويارويي با نقاط مسكوني فلسطيني‌ها به شمار مي‌روند به ويژه شهرك دوگيت كه تنها چند ده متر از روستاي بيت لاهيا فاصله دارد و به عنوان مانع رسيدن فلسطيني‌ها به ساحل دريا كه تنها تفرجگاه ساكنان اين مناطق و شمال نوار غزه است، تلقي مي‌شود.

2 ـ مجتمع‌هاي مياني:

اين بخش در اصل از يك شهرك يعني شهرك نتساريم تشكيل شده است اما به سبب مساحت زياد به عنوان موقعيتي ويژه در جنوب شهر غزه و يك مجتمع محسوب مي‌شود.

شهرك نتساريم در سال 1972 ميلادي به منظور تقسيم نوار غزه به دو بخش شمالي و جنوبي احداث شد.

اين شهرك در يك كيلومتري شرق ساحل دريا، يك كيلومتري غرب جاده اصلي و 4 كيلومتري جنوب غزه واقع شده و زيربناي آن 858 دنم و مساحت كل آن 2200 دنم است و 41 خانواده در آن بسر مي‌برند.

اما اين رقم پس از به قدرت رسيدن نخست‌وزيران ليكودي يعني نتانياهو  و شارون به ميزان زيادي افزايش يافت. مقر واحدهاي ويژه ارتش رژيم صهيونيستي در نتساريم قرار دارد.

3 ـ مجموعه شهرك‌هاي گوش قطيف:

 كه عمده آن پس از امضاي پيمان صلح كمپ ديويد ميان مصر و رژيم صهيونيستي و خروج نيروهاي اسراييلي از صحراي سينا احداث شد (البته به جز شهرك نيتسر حزاني كه در سال 1973 ميلادي احداث شد) اين شهرك‌ها كه از شمال تا جنوب نوار غزه امتداد دارند علاوه بر كنترل مناطق نزديك به ساحل دريا و شهرهاي فلسطيني نشين، شهرهاي ديرالبح، خان يونس و رفح را از يكديگر جدا كرده و دشواري‌هايي را براي نقل و انتقال آنها به وجود آورده‌اند.

تعداد شهرك‌هاي اين مجتمع كه به هدف تجمع نيروهاي نظامي رژيم صهيونيستي و مقابله با نيروهاي مصري كه پس از پيمان كمپ ديويد به مرزهاي نوار غزه نزديك شده‌اند 12 شهرك است:

الف: نيتسر حزاني

واقع در دو كيلومتري شرق ساحل دريا و ميان شهرهاي ديرالبلح و خان يونس(فاصله اين دو شهر از يكديگر 7 كيلومتر است).

زيربناي اين شهرك كه در سال 1973 ميلادي احداث شد 818 دنم و مساحت كل آن 2050 دنم است كه بين 50 تا 60 خانوار در آن سكونت دارند.

كشاورزي عمده فعاليت اهالي اين شهرك است و در آن صنايعي مانند كنسرو سازي و ساخت يخچال‌هاي نگهداري سبزيحات وجود دارد.

همچنين مقر سازمان اطلاعات داخلي رژيم (شين بيت) و مقر واحدهاي ويژه ارتش اسراييل نيز در اين شهرك واقع شده است.

ب:‌ شهرك ياكال

واقع در دو كيلومتري ساحل دريا ميان شهرك‌هاي قطيف و نيتسر حزاني كه در سال 1991 ميلادي ايجاد شد. تمام محصولات كشاورزي شهرك‌هاي صهيونيست نشين گوش قطيف به اين شهرك آورده مي‌شود.

ج: شهرك قطيف

يك شهرك كشاورزي كه در سال 1977 ميلادي در دو كيلومتري شرق ساحل دريا و غرب السطر غربي نزديك خان يونس احداث شد.

***14***

زير بناي اين شهرك 400 دنم و مجموع مساحت آن 1993 دنم است كه 50 خانوار با جمعيتي بالغ بر 250 شهرك‌نشين در آن سكونت دارند.

از جمله امكانات و فعاليت‌هاي اين شهرك كه بزرگترين مجتمع مسكوني نوار غزه به شمار مي‌رود مي‌توان به كارگاههاي نجاري و چوب بري، هتل، ايستگاه تصفيه آب، مرغداري، مركز پرورش اسب، ورزشگاه، باشگاه و استخر و سالن غذاخوري اشاره كرد.

د: شهرك جاني طال

در سال 1987 ميلادي به عنوان يك شهرك كشاورزي با زيربناي 750 دنم و مساحت كل 2450 دنم ساخته شد و در حال حاضر حدود 65 خانواده با جمعيتي بالغ بر 400 شهرك نشين در آن سكونت دارند.

جاني طال در دو كيلومتري شمال غرب شهر خان يونس و 5/1 كيلومتري جنوب شهرك قطيف و 5/1 كيلومتري شرق ساحل دريا واقع شده و داراي استاديوم فوتبال، انبار دارو، پمپ بنزين، كنيسه، فروشگاه و انبار سبزيجات مي‌باشد علاوه بر آنكه يك پايگاه ارتش اسراييل نيز در نزديكي آن واقع شده است.

هـ: شهرك نفيه ديكاليم:

واقع در 5/1 كيلومتري شرق ساحل دريا و يك كيلومتري جنوب منطقه با زيربنايي به مساحت 300 دنم و مساحت كل دو هزار دنم كه در سال 1983 ميلادي تأسيس شد و در آن حدود 400 خانواده با جمعيتي بالغ بر دو هزار نفر زندگي مي‌كنند.

اين شهرك بزرگترين شهرك اسراييلي نشين در نوار غزه به شمار مي‌رود كه داراي شوراي منطقه‌اي شهرك‌ها، دانشگاه، دبستان، راهنمايي و دبيرستان، مهد كودك، بيمارستان، دفتر پست، بانك، مركز پليس، دو كنيسه بازار و مجتمع تجاري بزرگ، پمپ بنزين و كارگاههاي پوشاك مي‌باشد.

و: شهرك جاديد

در سال 1979 ميلادي احداث شد و در 5/2 كيلومتري شرق ساحل دريا و يك كيلومتري جنوب اردوگاه خانيونس قرار دارد. زيربناي آن 733 دنم و مساحت كل آن 1476 دنم است كه حدود 40 خانوار با جمعيتي بالغ بر 250 شهرك نشين در آن ساكن هستند. اين شهرك از مراكز و تأسيساتي مانند كنيسه، باشگاه، استاديوم، فوتبال و باشگاه بسكتبال، مهد كودك، درمانگاه، آمبولانس و ماشين آتش نشاني مجهز مي‌باشد.

د: شهرك جان اور

واقع در دو كيلومتري شرق ساحل دريا و 3 كيلومتري مرزهاي جنوبي نوار غزه كه زيربناي آن هزار دنم و مساحت كل آن 1692 دنم مي‌باشد. حدود 74 خانواده در آن زندگي مي‌كنند كه جمعيت آن‌ها بالغ بر 280 شهرك نشين است.

در اين شهرك كه در سال 1980 ميلادي احداث شد پادگان نيروهاي ارتش اسراييل و كنيسه وجود دارد.

ز: شهرك بدولح

در سال 1986 ميلادي تأسيس شد. زيربناي آن 150 دنم و مساحت كل آن 1456 دنم است.

اين شهرك كشاورزي در 5/2 كيلومتري شرق دريا و 5/3 كيلومتري مرزهاي نوار غزه با مصر واقع شده و 40 تا 50 خانواده از جمله 15 خانواده مهاجر جديد از فرانسه در آن زندگي مي‌كنند. از جمله امكانات آن مي‌توان به دفتر پست، مهد كودك، كنيسه، استاديوم فوتبال و سالن بسكتبال اشاره نمود.

ح: شهرك بني عتصمونه

واقع در سه كيلومتري ساحل دريا و مرزهاي نوار غزه با مصر كه زيربناي آن 6/141 دنم و مجموع مساحت آن 1500 دنم است. 56 خانواده با جمعيتي بالغ بر 450 شهرك‌نشين در آن سكونت دارند كه اكثر آنها جزو مذهبيون تندرو هستند. اين شهرك در سال 1979 ميلادي احداث شد.

ط: شهرك بات سدي

واقع در دو كيلومتري ساحل دريا و مرزهاي مصر كه زيربناي آن 41 دنم و مساحت كل آن 1500 دنم است. در اين شهرك كه در سال 1989 ميلادي احداث شد 45 تا 50 خانواده زندگي مي‌كنند.

ي: شهرك رفح يام

اين شهرك كه در سال 1984 ميلادي تأسيس شد در فاصله 5/1 كيلومتري ساحل دريا و يك كيلومتري مرزهاي نوار غزه با مصر قرار دارد زيربناي اين شهرك 50 دنم و مساحت كل آن 570 دنم است و 23 خانواده با جمعيتي بالغ بر 120 نفر در آن سكونت دارند. اكثر ساكنان شهرك نظاميان اسراييلي هستند.

ك: شهرك كفار يام

در سال 1987 ميلادي در ساحل دريا روبروي شهرك نفيه ديكاليم احداث شد. در كنار اين شهرك دو خانواري يك پايگاه نظامي رژيم صهيونيستي قرار دارد.

2 ـ كمربند مياني

اين كمربند در دوره حاكميت دولت حزب كار به منظور كنترل جاده صلاح الدين كه تنها شريان اصلي ارتباطي نوار غزه به شمار مي‌رود و تمام فعاليت‌ها در نوار غزه حول آن متمركز است، ايجاد شد.

تقسيم‌بندي و پراكندگي سه شهرك صهيونيست نشين در اين كمربند به گونه‌اي صورت گرفته كه رژيم صهيونيستي قادر به كنترل جاده باشد، اين سه شهرك عبارتند از:

1ـ شهرك ايريز

اين شهرك در سال 1968 ميلادي در مرزهاي شمال نوار غزه و در ابتداي ج اده اصلي منتهي به اسراييل احداث شد. گذرگاه ايريز در اين شهرك قرار دارد.

فاصله آن از گذرگاه ايريز و ساحل دريا 6

***15***

كيلومتر، زير بنا 433 دنم و مساحت كل آن 1200 دنم است.

در شهرك ايريز دهها كارخانه و كارگاه، يك بانك و يك دفتر پستي و همچنين دفاتر رژيم صهيونيستي در امور نوار غزه مشغول فعاليت هستند.

2ـ شهرك كفار داروم

واقع در شرق جاده اصلي كه در 500 متري ديرالبلح، سه كيلومتري شرق درياي مديترانه و سه كيلومتري غرب خط سبز قرار دارد.

زير بناي كفار داروم 50 دنم و مساحت كل آن 450 دنم است.

رژيم صهيونيستي پس از قتل خاخام شهرك 15 دنم از اراضي غرب جاده را مصادره و در آن يك پل احداث كرد.

42 خانواده با جمعيتي بالغ بر 200 شهرك نشين در آن ساكنند. كارخانه بسته بندي سبزيجات، چاه آب، درمانگاه و زمين فوتبال از جمله امكانات شهرك مي‌باشد.

3ـ شهرك موارج

در شرق جاده غزه ـ رفح كه با ساحل دريا 6 كيلومتر و با مرزهاي شرقي نوار غزه 5 كيلومتر فاصله دارد.

در موراج 20 تا 25 خانواده با جمعيتي بالغ با 150 شهرك نشين زندگي مي‌كنند.

زيربناي شهرك كه در سال 1972 ميلادي احداث شد 50 دنم و مساحت كل آن 1230 دنم است. ارتش صهيونيستي از جمله تأسيسات موراج  مي‌باشد.

با نگاهي به موضوعات ذكر شده مي‌توان دريافت كه اين شهرك‌ها در واقع شهرك‌هايي سياسي هستند كه رژيم صهيونيستي به منظور تحقق طمع ورزي‌هاي خود، ايجاد محدوديت براي مردم فلسطين، وادار كردن آنها به مهاجرت از سرزمين خود و اسكان شهرك‌نشين‌هاي يهودي به جاي آنها در خاك فلسطين به وجود آورده است. سياستي كه جنبش‌هاي صهيونيستي يهودي از ابتداي قرن آن را دنبال كرده اند.

البته رژيم صهيونيستي مناطق ديگري را نيز به صورت نقاط مسكوني احداث كرده تا قادر به كنترل بيش از پيش سواحل نوار غزه باشد كه از آن جمله مي‌توان به اين موارد اشاره نمود:

منطقه «حوف شكمه» به مساحت 311 دنم واقع در شمال غرب نوار غزه.

منطقه «حوف ديكاليم» واقع در غرب شهرك نفيه ديكاليم با مساحت 620 دنم.

«حوف اشليم» با مساحت 385 دنم.

مزرعه نزديك «تل السلطان» به مساحت 100 دنم.

3 ـ شهرك‌هاي صهيونيست نشين و تجمع‌هاي فلسطيني نشين در نوار غزه

اهداف ايجاد شهرك در نزديكي مناطق مسكوني اصلي در نوار غزه عبارتند از:‌1ـ سهولت كنترل فعاليت‌هاي مختلف فلسطيني‌ها در اين مناطق.

2ـ جلوگيري از توسعه مناطق فلسطيني‌نشين و استفاده فلسطيني‌ها از اراضي دولتي.

3ـ جلوگيري از تماس ميان مناطق مزبور.

4ـ ايجاد زمينه لازم براي درگيري ميان فلسطينيها و شهرك نشين‌ها تا از آن در زمان مناسب به عنوان بهانه‌اي امنيتي براي تسلط بر اراضي فلسطيني‌ها استفاده شود.

5ـ ايجاد حصاري از شهرك‌ها مشرف بر ساحل دريا به منظور محاصره نوار غزه از شرق و غرب در ميان دو حصار كه از مرزهاي سال 1967 ميلادي دور نباشد.

6ـ كنترل جاده صلاح الدين.

7ـ سيطره بر منابع سرشار آب زيرزميني در اين ميان شهرك‌هاي نيسانيت، ايلي سيناي، دو گيت و ايريز با زيربنايي بالغ بر 2983 دنم در مقابل مناطق فلسطيني نشين شمال نوار غزه ايجاد شد چه اينكه جمعيت بيت حانون و بيت لاهيا بنا بر آمار سال 1997 ميلادي بالغ بر 65 هزار و 254 نفر بود. اين دو نقطه تنها چند صد متر با دو شهرك نيسانيت و دوگيت فاصله دارند.

اين شهرك‌ها مانند سنگي بزرگ هستند كه نه تنها در برابر عبور و مرور فلسطيني‌ها بلكه در برابر توسعه مناطق فلسطيني‌نشين قرار داده شده‌اند.

در بخش مياني شهرك نتساريم واقع در جنوب نوار غزه بزرگترين تجمع مسكوني نوار غزه به شمار مي‌رود كه در ميان جاده شماره 4 صلاح الدين و دريا قرار دارد.

با توجه به اينكه شرق نوار غزه منطقه‌اي است كم جمعيت كه ساكنان آناز هم پراكنده‌اند مي‌توان گفت شهرك نتساريم نوار غزه را به دو بخش شمالي و جنوبي تقسيم كرده كه كانال ارتباطي آن جاده صلاح‌الدين است.

اما در جنوب شهرك‌هاي گوش قطيف شاهد هستيم كه به جز شهرك نيتسر حزاني ساير شهرك‌هاي آن در دوران حاكميت ليكودي‌ها و در پي انعقاد پيمان صلح ميان مصر و رژيم صهيونيستي احداث شد تا مناطق فلسطيني‌نشين خان يونس و رفح را از ساحل دريا و همچنين از يكديگر جدا كنند و مانع از توسعه عمراني اين مناطق و همچنين دستيابي مردم به تفريحگاه ساحلي غزه شود.

اين در حالي است كه شهرك‌هاي كفار داروم و موارج نيز به گونه‌اي ساخته شده‌اند كه زمينه كنترل كامل جاده صلاح‌الدين را براي رژيم صهيونيستي فراهم كرده است.

اين جاده در زمان قيام اقصي در سال 1996 ميلادي و از زمان آغاز انتفاضه دوم ملت فلسطين در 29/9/2000 ميلادي به روي فلسطيني‌ها بسته شد.

فلسطيني‌ها پيوسته از سوي نيروهاي رژيم صهيونيستي مورد آزار و اذيت قرار مي‌گيرند و اين نيروها نه تنها از عبور و مرور آنها در جاده اصلي منتهي به شهرك‌ها بلكه از هرگونه ساخت و ساز توسط فلسطيني‌ها جلوگيري مي‌كنند.

اما مأموريت شهرك دوگيت و شهرك‌هاي شمالي جلوگيري از كشاورزي مردم فلسطين بر روي زمين‌هاي خود و عبور و مرور آنها در جاده‌ها و عزيمت به سوي ساحل دريا مي‌باشد.

از سوي ديگر صهيونيست‌ها پيوسته

***16***

اراضي كشاورزي فلسطيني‌ها در منطقه نزديك شهرك نتساريم را تخريك كرده و خيابان شهدا نزديك اين شهرك را بر روي مردم فلسطين مي‌بندند. علاوه بر آن صهيونيست‌ها بارها براي تصرف يك قطعه زمين در نقطه تلاقي  خيابان شهدا و جاده ساحلي تلاش كرده‌اند.

در شهرك كفر داروم نيز نظاميان ارتش صهيونيستي به سوي مردم تيراندازي كرده و حتي چند ماه قبل يك شهروند فلسطيني را به بهانه نزديك شدن به شهرك به شهادت رساندند.

صهيونيست‌ها همچنين تردد هرگونه خودرو تك سرنشين را ممنوع و اعلام كرده‌اند كه تمام خودروها دستكم بايد دو سرنشين داشته باشند.

از سوي ديگر صهيونيست‌ها بارها براي مصادره اراضي فلسطيني‌ها براي گسترش شهرك دست به اقداماتي زده‌اند كه اين امر و همچنين حملات آنها عليه مردم فلسطين پس از آغاز انتفاضه اقصي در تاريخ 29/9/2000 ميلادي به ميزان زيادي افزايش يافته است.

تمامي اين  اقدامات با حمايت كامل ارتش صهيونيستي صورت مي‌گيرد كه حضور نظامي خود در پيرامون شهرك‌ها را به ميزان زيادي افزايش داده و چندين برج مراقبت را ايجاد كرده كه نظاميان به وسيله آن به بهانه‌هاي مختلف به سوي مردم تيراندازي مي‌كنند.

علاوه بر آن صهيونيست‌ها بارها منطقه را بسته و نوار غزه را به چند بخش تقسيم كرده‌اند كه از آن جمله مي‌توان به ايجاد دو پست بازرسي «المطاحن» و «ابوهولي» نزديك شهرك كفار داروم و بستن جاده ساحلي و جاده صلاح الدين در دو راهي شهدا كه نزديك شهرك نتساريم قرار گرفته است،‌ اشاره نمود.

فصل سوم

شهرك‌هاي صهيونيست نشين در غزه از طريق يك شبكه ارتباطي جاده‌آي با فلسطين اشغالي مرتبط هستند. در اين منطقه سه شبكه جاده‌اي وجود دارد كه در ادامه به تشريح آن مي‌پردازيم:

جاده‌هاي داخلي

1ـ راههاي اصلي

الف: منطقه شمالي

در اين منطقه دو جاده اصلي وجود دارد: جاده اول به طول 6 كيلومتر از گذرگاه ايريز در شرق آغاز شده و به موازات مرزهاي شمالي نوار غزه امتداد يافته و با جاده ساحلي تلاقي پيدا مي‌كند.

دوم: جاده ساحلي كه از مرزهاي شمال نوار غزه تا شهر غزه و جنوب آن امتداد دارد اما 5/2 كيلومتر آن متعلق به شهرك‌هاست كه شهرك‌هاي ايريز، نيسانيت، ايلي سيناي و دوگيت را به يكديگر مرتبط مي‌سازد.

در اين منطقه جاده‌اي فرعي وجود دارد كه از جاده اصلي منشعب شده و 4/1 كيلومتر از مرزهاي شمال نوار غزه فاصله دارد.

اين شهرك به طور مستقيم با اسراييل مرتبط است.

ب ـ منطقه جنوبي كه داراي دو جاده اصي است:

اول: جاده ساحلي كه از دير البلح تا رفح امتداد دارد و از مرزهاي شمالي آغاز شده و تا دير البلح ادامه مي‌يابد.

دوم: جاده داخلي كه تمام شهرك‌هاي صهيونيست نشين نزديك ساحل دريا يعني مجموعه شهرك‌هاي گوش قطيف در اطراف آن واقع است.

طول اين جاده 17 كيلومتر است كهاز جاده شماره 4 صلاح الدين شهرك موراج آغاز شده و با عبور از مناطق الرميله به سمت شهرك بني عتصمونه در جنوب و سپس منطقه ميان شهرك‌هاي «بيت سيدح» و بدولح و جان اور در شمال و همچنين شمال شرق نوار غزه امتداد مي‌يابد.

اكثر شهرك‌هاي صهيونيست نشين منطقه در شرق اين جاده قرار دارد.

اين شهرك‌ها به ترتيب از جنوب به شمال عبارتند از:

بني عتصمونه، بدولح،‌جان اور، جاديد، نفيه ديكاليم، جاني طال، قطيف، ياكال و نيتسر حزاني.

اما شهرك‌هاي رفح يام، بيت سيدح و كفار يام در غزه در اين جاده قرار گرفته است كه سه جاده فرعي از آن منشعب مي‌شود، جاده رفح به ساحل دريا، جاده خان يونس به ساحل دريا و جاده السطر غربي به ساحل غربي.

جاده‌هاي فرعي داخلي:

1 ـ جاده منشعب به جنوب كه به شهرك رفح يام مي‌رسد.

2 ـ جاده منشعب به شرق كه خود به دو شاخه تقسيم مي‌شود و اين منطقه را به شهرك بني عتصمونه و شهرك بدولح مرتبط مي‌كند.

3 ـ‌ جاده منشعب به سمت شرق كه از سمت جنوب به شهرك جان اور و از شمال به شهرك جاديد متصل مي‌شود. اين جاده 2200 متر با جاده اصلي فاصله دارد.

4 ـ در فاصله 1600 متري شمال جاده اصلي كه به شهرك نفيه ديكاليم منتهي مي‌شود.

5 ـ در فاصله 3600 متري جاده قبلي به سمت شمال جاده السطر غربي به ساحل دريا كه به شهرك‌هاي جاني طال، قطيف، ياكال و نيتسر حزاني منتهي مي‌شود.

لازم به يادآوري است كه تردد فلسطيني ها به ويژه ساكنان المواصي در اين جاده‌ها به جز فواصل زير ممنوع است:

1 ـ جاده‌اي به طول 1600 متر از غرب خان يونس به سوي المواصي.

2 ـ جاده‌اي به طول 2000 متر از رفح به المواصي.

3 ـ جاده ساحلي به طول 600 متر كه منطقه دير البلح را به المواصي مرتبط مي‌سازد.

2 ـ‌ جاده‌هاي عرضي

شهرك‌هاي صهيونيست‌نشين در نوار غزه از سه جاده عرضي براي ارتباط با اسراييل استفاده مي‌كنند كه از جنوب به شمال چنين است:

1 ـ جاده گذرگاه صوفا وگوش قطيف

***17***

به طول 5/8 كيلومتر كه از دو بخش تشكيل شده است:

اول: صوفا به جاده رفح و خان يونس شرقي.

دوم: جاده رفح به خان يونس شرقي، موراج و گوش قطيف.

2 ـ جاده كيسوفيم به گوش قطيف به طول 3200 متر كه از دو بخش تشكيل شده است:

اول: جاده كيسوفيم به جاده صلاح الدين 4.

دوم: جاده كفار داروم به شمال گوش قطيف و منطقه جنوب.

3 ـ جاده گذرگاه كارني به نتساريم به طول 6400 متر كه داراي سه بخش است:

اول: از گذرگاه كارني به جاده شرقي واقع در شرق حي الشجاعيه در غزه به طول هزار متر.

دوم: از پايان بخش اول تا جاده شماره 3 به طول 3800 متر.

تمام اين جاده‌ها تحت كنترل نيروهاي رژيم صهيونيستي قرار دارد و گشتي‌هاي مشترك تشكيلات خودگران فلسطين و رژيم صهيونيستي قرار دارد و گشتي‌هاي مشترك تشكيلات خودگردان فلسطين و رژيم صهيونيستي در آن تردد مي‌كنند.

همچنين چند پست بازرسي در نقاط تلاقي شهرك‌هاي نتساريم، كيسوفيم و گوش قطيف با جاده شماره 4، ايجاد شده است.

از اين رو فلسطيني‌ها با محدوديت‌هاي زيادي براي عبور و مرور در اين جاده‌ها روبرو هستند چه اينكه فلسطيني‌ها به هنگام عبور هر خودرو اسراييلي بايد توقف كرده و به صورت انفرادي رانندگي نكنند.

علاوه بر آن تيراندازي به سوي رهگذران فلسطيني از مدتها قبل به صورت امري عادي درآمده كه به شهادت يكي از آنها منجر شد.

فصل چهارم

در اين فصل به آن دسته از زمين‌هايي كه بر روي آن شهرك احداث شده، زمين‌هاي مجاور جاده‌هاي عرضي و مسائل و مشكلات ساكنان مناطق نزديك شهرك‌هاي صهيونيست نشين مي‌پردازيم.

1 ـ زمين‌هايي كه در آن شهرك احداث شده است.

مساحت نوار غزه 365 هزار دنم است كه بدين صورت تقسيم‌بندي مي‌شود:

ـ 110 هزار دنم اراضي دولتي

ـ 62 هزار دنم اراضي جبل معروف به اراضي بئرسبع

ـ 193 هزار دنم املاك شهروندان، شهرداري‌ها و اوقاف.

در 23 هزار دنم از اين اراضي شهرك و در 23 هزار دنم ديگر مناطق امنيتي پيرامون شهرك‌ها ايجاد شده است كه در مجموع بالغ بر 62 هزار دنم معادل 8/41 درصد از 110 هزار دنم اراضي دولتي و 6/12 دنم مساحت نوار غزه مي‌باشد.

با نگاهي به وضعيت شهرك‌ها مي‌توان دريافت كه تمام زمين‌هايي كه در آن شهرك ايجاد شده است به جز شهرك كفار داروم كه پيش از سال 1948 ميلادي احداث شده بود و رژيم صهيونيستي در سال 1970 ميلادي آن را بازسازي كرد زمين‌هاي دولتي است.

رژيم صهيونيستي شهروندان فلسطين را از استفاده از اين زمين‌ها كه با توجه به افزايش جمعيت نوار غزه و رسيدن آن به مرز يك ميليون نفر به شدت نيازمند آن هستند، محروم كرده است.

اين در حالي است كه شهرك‌هاي ياد شده امكان سيطره بر مهمترين منابع آب شيرين را براي رژيم صهيونيستي فراهم آورده است. يعني آب‌هايي كه درصد املاح و نيترات آن بسيار پايين است.

از اين رو رژيم صهيونيستي براي پمپاژ حدود 20 ميليون متر مكعب آب شيرين 26 چاه حفر كرده است. در همين حال اين رژيم سالانه 5 ميليون متر مكعب آب نوار غزه را به قيمت 7 ميليون دلار مي‌فروشد. بدين معنا كه آب نوار غزه را دزديده و همان آب را به ساكنان اين منطقه مي‌فروشد.

از سوي ديگر صهيونيست‌ها بسياري از فلسطينياني كه در اين زمين‌ها مشغول كشاورزي بودند را به منظور احداث شهرك وادار به ترك آن كردند.

زمين‌هاي مجاور جاده‌هاي عرضي

1 ـ زمين‌هاي مجاور جاده صوفا به گوش قطيف

تمام زمين‌هاي مجاور اين جاده به جز بخش‌هاي اندكي از آن دولتي است.

اين زمين‌ها بدين شكل مي‌باشد:

الف: بخش اول از گذرگاه صوفا عبور كرده و با جاده رفح به خان يونس شرقي تلاقي مي‌يابد. اين زمين‌ها تابع زمين بئرسبع است و جزو زمين‌هاي دولتي محسوب مي‌شود كه افراد خانواده العمور از آن استفاده مي‌كنند.

ب: جاده شرق خان يونس ـ رفح ـ موراج كه وابسته به بئر سبع است و برخي خانواده‌هاي خاندان شعث در آن سكونت دارند.

ت: بخش سوم از موراج تا گوش قطيف و شمال زمين‌هاي خالي دولتي و همچنين جنوب آن كه متعلق به خانواده قشطه است و در آن كشاورزي مي‌كنند.

2 ـ زمين‌هاي مجاور جاده عرضي كيسوفيم ـ گوش قطيف

الف: زمين‌هاي پيرامون گذرگاه كيسوفيم تا جاده شماره 4 وابسته به اراضي بئر سبع كه خانواده‌هاي القدره و ابوهالي از دهها سال قبل در آن سكونت دارند.

ب: زمين‌هاي اطراف جاده شماره 4 تا گوش قطيف كه در اصل اراضي ملك طابو مي‌باشد به جز يك قطعه زمين كه گفته شده يكي از شهروندان آن را به ارتش اسراييل فروخته و ارتش يك پايگاه نظامي در آن بنا كرده است.

3 ـ اراضي مجاورد جاده عرضي كارني نتساريم

الف: زمين‌هاي اطراف گذرگاه كارني تا دو راهي جاده شرق حي الشجاعيه و شمال منطقه. اين زمين‌ها دولتي بوده و وابسته به زمين المطار مي‌باشد.

اين در حالي است كه زمين‌هاي جنوب

***18***

جاده جزو زمين‌هاي ملك طابو است.

ب ـ زمين‌هاي اطراف پيچ منتهي به غرب تا دو راهي نتساريم و جاده شماره 4 در جنوب زمين‌هاي بئرسبع كه زمين‌هايي دولتي است.

بخش شمالي جاده ملك طابو در دو طرف باغات پرتقال و زيتون.

ج‌ ـ از تقاطع جاده عرضي شماره 4 تا نتساريم. بخش جنوبي زمين‌هاي متعلق به اوقاف است جز يك قطعه زمين در ميان جاده اصلي و راه آهن كه زمين‌هاي ملك طابو است.

زمين‌هاي بخش شمالي وابسته به افراد خانواده‌هاي الوحيدي، العلمي و السقا، زمين‌هاي غرب شهرك تا جاده ساحلي متعلق به خانواده‌هاي بكر و شملخ و زمين‌هاي بخش جنوبي و همچنين زمين‌هاي ساحلي و مقابل آن در دو راهي جاده عرضي با جاده ساحلي در تملك خانواده ابومدين مي‌باشد.

3 ـ مسائل و مشكلات ساكنان مناطق نزديك به شهرك‌ها و جاده‌هاي عرضي

1 ـ كمبود خدمات عمومي در مناطق مجاور شهرك‌ها به ويژه در منطقه المغراقه نزديك نتساريم و منطقه المواصي، نبود مدرسه و درمانگاه كمبود برق. از اين رو ساكنان المغراقه فرزندان خود را براي تحصيل به اردوگاههاي البريج و نصيرات فرستاده و خود نيز براي مداوا به اين اردوگاهها مي‌روند.

2 ـ شهرك نشين‌هاي صهيونيست به فلسطيني‌ها اجازه نزديك شدن به مرزهاي شهرك‌هاي خود را حتي اگر زمين هاي كار آنها باشد، نمي‌دهند و به آنها حمله مي‌كنند كه اين امر به ويژه در منطقه المواصي مشاهده مي‌شود.

3 ـ جلوگيري صهيونيست‌ها از ساخت خانه توسط فلسطيني‌ها در طول جاده عرضي و اراضي مجاور شهرك‌ها. صهيونيست‌ها حتي به فلسطيني‌ها اجازه نمي‌دهند در مزارع خود به استفاده از برگ نخل خرما كپر و سايه‌بان ايجاد كنند.

نتايج اين تحقيق

1 ـ رژيم صهيونيستي شهرك‌هاي خود را مطابق با طرح‌هاي اسكان به ويژه طرح شاورن احداث كرده تا مناطق مسكوني عربي در كرانه باختري و نوار غزه از يكديگر جدا شده و كنترل آن آسان باشد.

2 ـ اين شهرك‌ها آنگونه كه برخي فكر مي‌كنند تنها به دلايل سياسي ايجاد نشده است چه اينكه رژيم صهيونيستي شهرك «يميت» در صحراي سينا را منحل كرد.

اين رژيم به رغم صرف هزينه‌هاي بسيار زياد براي ساخت شهرك‌ها آنها را به دليل اهميت راهبردي آن از جهت نزديكي به مرزهاي مصر و كنترل جنوب ساحل درياي مديترانه و همچنين سيطره بر منابع آب باقي نگه داشته است.

3 ـ هدف از احداث اين شهرك‌ها تلاش براي منزوي كردن نقاط مسكوني فلسطيني از يكديگر به ويژه ديرالبلح، خان يونس و رفح و جداسازي شهر غزه از منطقه جنوب با استفاده از شهرك‌هاي نتساريم، كفار داروم، موراج و مرتبط ساختن كفار داروم و موراج با مجموعه شهرك‌هاي گوش قطيف مي‌باشد.

4 ـ زمين‌هايي كه اين شهرك‌ها بر آن بنا شده جزو اراضي دولتي است كه مساحت آن بالغ بر 110 هزار دنم مي‌باشد كه از اين ميان مساحت شهركها 46 هزار دنم معادل 8 /41 درصد اراضي دولتي و 6/12 درصد از مجموع مساحت نوار غزه است.

رژيم صهيونيستي فلسطينياني را كه با اجازه زمين كشاورزي مي‌كردند از اين زمين‌ها بيرون راند و آنها را از استفاده از آن محروم كرد.

5 ـ نظاميان رژيم اشغالگر قدس به بهانه نزديك شدن شهروندان فلسطيني ساكن اطراف شهرك‌ها به ويژه ساكنان منطقه المغراقه در نزديكي نتساريم و المواصي در خان يونس و همچنين رفح به سوي آنها تيراندازي مي‌كنند.

6 ـ ساكنان مناطق مجاور شهرك‌ها از كمبود خدمات آموزشي، بهداشتي و همچنين دشواري نقل و انتقال و تردد رنج مي‌برند.

7 ـ مناطق ساحلي كه رژيم صهيونيستي بنا به دلايل نظامي به تصرف خود در آورده عبارتند از:

ـ حوف شكمه: شمال غرب بيت لاهيا نزديك مرزهاي شمالي.

ـ حوف ديكاليم: مقابل شهرك نفيه ديكاليم.

ـ حوف اشليم مقابل شهرك جان اور.

8 ـ نيروهاي اشغالگر برخي اراضي مانند زمين‌هاي اطراف فرودگاه غزه و المزرعه واقع در تل‌السلطان را اجاره كرده‌اند.

بخش پاياني

جدول شماره1، تعداد ساكنان بخش‌هاي مختلف نوار غزه بنا بر آمار سال 1997 ميلادي

***19***

جميعت استان‌هاي مختلف نوار غزه تا اواسط سال 2003 ميلادي بدين شرح است:

استان غزه شمالي 250843 نفر

استان غزه 469122 نفر

استان ديربلح 192655 نفر

استان خان يونس 258458 نفر

استان رفح 158592 نفر

جدول شماره 2 ـ نوع شهرك‌هاي صهيونيست‌نشين در نوار غزه

منابع:

1 ـ شهرك‌هاي اسراييلي نشين، مركز جغرافيايي فلسطين، 1995 ميلادي.

2 ـ اداره مركزي آمار فلسطين، جمعيت سال 1997 ميلادي.

3 ـ اسكان، جمال پاشا، دفتر رييس مركز برنامه‌ريزي، 1996 ميلادي.

4 ـ دموگرافي سياسي، دفتر رييس مركز برنامه‌ريزي.

5 ـ مصادره اراضي اعراب پس از پيمان اسلو، جمعيت مطالعات عربي.

6 ـ جنبش‌هاي ديني تروريستي در اسراييل، وزارت برنامه‌ريزي، اداره امور اسراييل.

7‌ ـ شهرك‌هاي اسراييلي نشين، سازمان كل اطلاعات، 1996 ميلادي، اداره امور اسراييل.

8 ـ شاخص‌هاي زيست محيطي نوار غزه، وزارت برنامه‌ريزي.

9 ـ اسكان صهيونيست‌ها در نوار غزه، جهاد شعبان البطش، پايان‌نامه فوق ليسانس، چاپ اول، 2003 ميلادي.

10 ـ غزه و بخش‌هاي آن، سليم المبيض، 1987 ميلادي.

11 ـ نقشه برداري و آمار برداري شهرك‌هاي اسراييلي نشين در نوار غزه، مركز حقوق بشر فلسطين، مجموعه پژوهش‌ها، شماره 10، مه 2001 ميلادي.

12 ـ نقشه پيمان غزه اريحا، مقياس 1: 20000 سانتيمتر.

13 ـ نقشه پراكندگي شهرك‌ها، مقياس 1: 20000 سانتيمتر.

14 ـ نتايج تحقيقات گروهي از همكاران درباره جاده‌هاي عرضي و اراضي مجاور.

***20***

Array
(
    [0] => stdClass Object
        (
            [ArticleFishId] => 380
            [SerialNo] => 370
            [MTitle] => پراكندگي و ويژگي‌هاي شهرك‌هاي صهيونيست نشين در نوار غزه
            [FTitle] => 
            [AMTitle] => 
            [AFTitle] => 
            [EMTitle] => 
            [EFTitle] => 
            [ALanguage] => 0
            [TLanguage] => 0
            [ADateS] => 0
            [ADateM] => 0
            [ADateG] => 0
            [Side_NY] => 0
            [Side_NS] => 1
            [Side_B] => 0
            [Side_HY] => 0
            [Side_HS] => 0
            [Side_NE] => 1
            [Side_HE] => 0
            [SourceType] => 2
            [Book] => 0
            [BArticlePageFrom] =>           
            [BArticlePageTo] =>           
            [Magazine] => 0
            [MPublishDateS] => 0
            [MPublishDateM] => 0
            [MPublishDateG] => 0
            [MYear] => 0
            [MNo] => 
            [MSerialNo] => 0
            [MArticlePageFrom] =>           
            [MArticlePageTo] =>           
            [Site] => 0
            [ArticleAddrInSite] => 
            [FishWriter] => 33
            [WriteDate] => 12/31/2003 0:00:00
            [Confirmed] => 1
            [SupervisorView] => مولف ندارد
            [Abstract] => 
            [AAbstract] => 
            [EAbstract] => 
            [Editted] => 1
            [Degree] => 0
            [Mode] => 0
            [fldFirstPage] => 0
            [fldFPMod] => 0
        )

)